โรคเบาหวานชนิดที่1 [Type 1 diabetes]

เมื่อท่านผู้อ่านได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานชนิดที่1 ก็ไม่ต้องตกใจ แม้ว่าโรคเบาหวานจะเป็นโรคที่ร้ายแรง แต่ผู้ป่วยก็สามารถอยู่อย่างมีความสุข ภาวะน้ำตาลที่สูงแต่ร่างกายไม่สามารถนำไปใช้ก่อให้เกิดปัญหากับร่างกาย กล่าวคือเซลล์จะขาดพลังงาน และระดับน้ำตาลที่สูงจะทำร้าย ตา หัวใจ หลอดเลือด และเส้นประสาท

สาเหตุของโรคเบาหวานชนิดที่1

โดยปกติบีต้าเซลล์ในตับอ่อนทำหน้าที่สร้างอินซูลิน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้น้ำตาลเข้าเซลล์  ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่หนึ่งจะมีการทำลายบีต้าเซลล์ทำให้ไม่สามารถสร้างอินซูลิน น้ำตาลจึงอยู่ในกระแสเลือดจึงเกิดเบาหวาน สาเหตุที่สำคัญคือระบบภูมิคุ้มกัน [immune system] มีการทำลายบีต้าเซลล์

การวินิจฉัย

ผู้ป่วยจะมีอาการน้ำหนักลด ปัสสาวะบ่อย ทานอาหารเก่ง หิวน้ำเก่ง เพลีย เหนื่อยง่าย บางรายมาด้วยไม่รู้สึกตัว อาการต่างๆดังกล่าวเกิดจากน้ำตาลในกระแสเลือดสูงไป เมื่อแพทย์สงสัยแพทย์จะเจาะเลือดหาระดับน้ำตาลในเลือด

การดูแลตัวเอง

เนื่องจากเบาหวานเป็นภาวะที่มีน้ำตาลในกระแสเลือดสูงดังนั้นจุดประสงค์ของการรักษาคือลดระดับน้ำตาลในกระแสเลือดให้ใกล้เคียงปกติซึ่งประกอบด้วย

• การฉีดอินซูลิน เนื่องบีต้าเซลล์ไม่สามารถสร้างอินซูลินได้ดังนั้นจึงจำเป็นต้องฉีดอินซูลิน

• การควบคุมอาหาร อาหารของผู้ป่วยเบาหวานประกอบด้วย ไขมันต่ำ โปรตีนปานกลาง หมวดคาร์โบไฮเดตควรเป็นเชิงซ้อน[complex carbohydrate] เช่นผัก ข้าว สิ่งที่สำคัญสำหรับการคุมอาหารคือ รับประทานอาหารให้มีจำนวนพลังงานคงที่ ห้ามงดอาหารในแต่ละมื้อ ต้องวางแผนการรับประทานอาหารรวมทั้งอาหารว่าง

• การออกกำลังกาย ท่านต้องแจ้งแพทย์ถึงวิธีออกกำลังกายแพทย์จะคำนวณปริมาณอาหารที่ควรได้รับในแต่ละวัน หากท่านไม่ได้ออกกำลังกายควรออกกำลังกายเป็นประจำ

การเจาะหาระดับน้ำตาล

ผู้ป่วยควรได้รับการเจาะหาระดับน้ำตาลเพื่อประเมินระดับน้ำตาล ควรเจาะวันละ 4 ครั้งเพื่อปรับขนาดยา ควรมีเครื่องมือตรวจเลือดด้วยตัวเอง

โรคแทรกซ้อนที่สำคัญ

1. ภาวะ Ketoacidosis

2. ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ [Hypoglycemia]

3. โรคแทรกซ้อนอื่นๆ เช่น ตา ไต เส้นประสาท