โรคเบาหวานหรือเบาหวาน
หลักการควบคุมโรคเบาหวาน
เป็นที่ทราบกันดีว่าการควบคุมโรคเบาหวานที่ดีสามารถลดโรคแทรกซ้อนได้ครึ่งหนึ่งโดยเฉพาะโรคแทรกซ้อนที่เกิดกับ
ตา [diabetic retinopathy] ไต [diabetic nephropathy] และปลายประสาทอักเสบ [diabetic neuropathy] การควบคุมโรคเบาหวานที่ดี
ท่านผู้อ่านต้องรักษาความสมดุลของอาหาร
การออกกำลังกาย
และยาในการรักษาโรคเบาหวานขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์
และชนิดของโรคเบาหวานที่ผู้ป่วยเป็น
การรักษาและควบคุมโรคเบาหวานอย่างถูกต้องอาจช่วยป้องกันอาการโรคแทรกซ้อนต่างๆที่อาจเกิดขึ้นในระยะยาว
เป้าประสงค์ของการรักษาโรคเบาหวาน การควบคุมน้ำตาลให้ใกล้เคียงปกติจะ
ทำให้เกิดผลดีหลายประการคือ
- สามารถลดโรคแทรกซ้อนเฉียบพลัน
เช่น ภาวะคีโตซีส [ diabetic
ketoacidosis],ช็อกจากน้ำตาลในเลือดสูง [hyperosmolar hyperglycemic nonketotic syndrome]
- ลดอาการเนื่องจากน้ำตาลในเลือดสูง
ตามัว น้ำหนักลด หิวบ่อย
เพลีย ช่องคลอดอักเสบ
- ลดโรคแทรกซ้อนทาง ตา [diabetic retinopathy]ไต [diabetic
nephropathy] ปลายประสาทอักเสบ [neuropathy]
- ลดปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดแข็ง
เช่นทำให้ไขมันในเลือดใกล้เคียงปกติ
เกณฑ์การควบคุมเบาหวาน
แพทย์จะกำหนดว่าผู้ป่วยแต่ละคนที่ดูแลรักษาอยู่ควรจะควบคุมระดับน้ำตาล
ความดันโลหิต ระดับไขมัน
อยู่ในเกณฑ์เท่าใดขึ้นอยู่กับอายุ
โรคร่วม
พฤติกรรมการดำรงชีวิต ฐานะ ความร่วมมือตารางข้างล่างจะแสดงระดับเป้าหมายของความดัน
น้ำตาล ไขมัน น้ำหนัก
ดัชนีมวลกายและความถี่ของการตรวจ
เกณฑ์การควบคุมเบาหวานที่ดี
การตรวจวัด |
คนปกติ |
เป้าหมาย |
ระดับที่ต้องแก้ไข |
ความถี่ของการตรวจ |
น้ำตาลหลังงดอาหาร
8 ชม.
Fasting blood sugar |
<110 (มก%) |
80-120 (มก%) |
<80 หรือ >140 (มก%) |
ทุกครั้งที่พบแพทย์ |
น้ำตาลก่อนอาหาร
Preprandial glucose |
<110 (มก%) |
80-120 (มก%) |
<80 หรือ >140 (มก%) |
ตามแพทย์สั่ง |
น้ำตาลหลังอาหาร
1 ชม.
Post pandrial blood sugar |
|
100-160 (มก%) |
<100 หรือ >160 (มก%) |
ตามแพทย์สั่ง
ใช้ในกรณี tight control |
น้ำตาลหลังอาหาร
2 ชม.
Post pandrial blood sugar |
|
80-140 มก% |
<120 หรือ >180 มก% |
ตามแพทย์สั่ง |
น้ำตาลก่อนนอน
Bedtime glucose |
<120 (มก%) |
100-140 (มก%) |
<100 or >160 (มก%) |
ตามแพทย์สั่ง
ใช้ในกรณี tight control |
น้ำตาลกลัยโคไซเลสเต็ด
HbA1c |
<6% |
<7% |
>8% |
เบาหวานควบคุมดีตรวจปีละ
2 ครั้ง
เบาหวานคุมไม่ดีตรวจปีละ
4 ครั้ง |
ความดันโลหิต |
120/80 |
130/85 mmHg |
> 130/85 mmHg |
วัดทุกครั้งที่พบแพทย์ |
LDL-Cholesterol |
<130 (มก%) |
<100 (มก%) |
> 100 (มก%) |
ถ้าปกติปีละครั้ง
ถ้าผิดปกติตรวจตามแพทย์สั่ง |
HDL-Cholesterol |
>45 (มก%) |
>45(มก%) |
<35(มก%) |
ถ้าปกติปีละครั้ง
ถ้าผิดปกติตรวจตามแพทย์สั่ง |
Triglyceride |
<200(มก%) |
<200 (มก%) |
>200 (มก%) |
ถ้าปกติปีละครั้ง
ถ้าผิดปกติตรวจตามแพทย์สั่ง |
ดัชนีมวลกาย
Body mass index |
20-25 |
20-25 |
<20 or >25 |
ชั่งน้ำหนักทุกครั้งที่พบแพทย์ |
องค์ประกอบการรักษา
การรักษาเบาหวานให้บรรลุวัตถุประสงค์ข้างต้นต้องอาศัยองค์ประกอบดังนี้
- การเปลี่ยนพฤติกรรม
- ยารักษาเบาหวาน
- การประเมินการรักษา
การวินิจฉัยโรคเบาหวาน | การคัดกรอง | ชนิดของเบาหวาน | หลักการรักษาและโรคแทรกซ้อน | เป้าหมายในการควบคุมเบาหวาน | การติดตามและการประเมิน |