เซลล์เม็ดเลือดขาวชนิด neutrophil


เซลล์ Neutrophil หรือPMNเซลล์เม็ดเลือดขาวชนิดหนึ่งที่เรียกว่า "polymorphonuclear neutrophils" (PMN) ซึ่งมีนิวเคลียสแยกย่อยต่างรูปกันไปมีหลายติ่ง เซลล์นี้้สร้างมาจากไขกระดูก มีมาก 60 - 70 % เป็นเซลล์เม็ดเลือดขาว เซลล์นี้เป็นเซลล์แรกที่จะกำจัดสิ่งแปลกปลอม เช่นเชื้อโรค เซลล์มีขนาดประมาณ 10 – 15 ไมโครเมตร ส่วนมากมีนิวเคลียส 3 – 5 lobes บางครั้ง อาจพบเซลล์ระยะอ่อนกว่า neutrophil ที่นิวเคลียสยังไม่มีการแบ่ง lobe มองเห็นเป็นลักษณะคล้ายเกือกม้า เรียกว่า band form neutrophil 

หน้าที่ของ neutrophil

หน้าที่ของ neutrophils คือป้องกันรุกรานจากเชื้อโรคภ่ยนอกร่างกายโดยจะต้องทำงานร่วมกับภูมิคุ้มกัน Compliment cytokines เพื่อจะชี้เป้าหมาย นอกจากป้องกันการรุกรานจากเชื้อโรคนอกร่างกาย neutrophils ยังมีบทบาทในเรื่องการอักเสบที่เกิดจากโรคเช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ เก๊าท์ หรือเนื้อเยื่อที่ได้รับบาดเจ็บ ซึ่งจะเกิดกระบวนการทำให้ neutrophilsมายังที่เกิดเหตุและเพิ่มการไหลเวียนของเลือดมายังที่เกิดเหตุทำให้โรคหายเร็วขึ้น

การแปลผล

ในการรายงานผลแต่ละแห่งอาจจะใช้คำไม่เหมือนกันเช่น Neutrophil,polymorphonuclear cell,PMN ทั้งหมดคือความหมายเดียวกัน การแปลผลเม็ดเลือดขาวจะต้อง

  1. ดูจำนวนเม็ดเลือดขาวว่าจำนวนมากหรือน้อยซึ่งจะพบว่าอาจจะมีค่าปกติ สูง หรือต่ำ
  2. หลังจากดูจำนวนเม็ดเลือดขาวจึงมาดูชนิดของเม็ดเลือดขาว ว่าแต่ละชนิดมีจำนวนเท่าไรเมื่อเทียบกับจำนวนเม็ดเลือดขาวทั้งหมด การรายงานจะออกมาในรูป % เช่น Neutrophil …………….%
  3. หากอยากรู้ว่าเซลล์แต่ละชนิดมีเท่าไรก็ให้นำ%ที่ได้คูณด้วยจำนวนเม็ดเลือดขาวทั้งหมด หารด้วย100 ก็จะได้เซลล์เม็ดเลือดขาวแต่ละชนิด
  4. พิจารณาถึงจำนวนของเซลล์เม็ดเลือดขาวแต่ละชนิดว่ามีมากไปน้อยน้อยไปจากค่าปกติ
  5. หลังจากนั้นก็ดูความผิดปกติของเม็ดเลือดขาวว่ามีรูปร่างผิดปกติ หรือมีตัวอ่อนออกมามากน้อยแค่ไหน

ค่าปกติของเม็ดเลือดชนิด Neutrophil

  • PMN= 55 -70 %
  • จำนวนของ Neutrophil 2,500 – 8,000 cells/mm3
  • โดยทั่วไปจะไม่มีตัวอ่อนของ Neutrophil
  • หากพบตัวอ่อนของ Neutrophil ( band cell)ร่วมกับจำนวนเม็ดเลือดขาวที่สูง แสดงว่ามีการติดเชื้อในร่างกาย

ค่าผิดปกติ

ค่า Neutrophil ต่ำที่เรียกว่า neutropenia สาเหตุ

  • เกิดจากติดเชื้อโรคบางชนิดเช่น ไทฟอยด์ ตับ อักเสบ ไข้หวัดใหญ่ โรคหัด โรคคางทูม โรคหัดเยอรมัน (rubella) เป็นต้น
  • ภาวะกำลังอดอาหาร (starvation) หรือขาดสารอาหารสำคัญบางตัว เช่น กรดฟอลิก หรือวิตามิน บี 12
  • อาจเกิดบาดแผลหรือมีการติดเชื้อขนาดใหญ่ เช่น แผลไฟลวก น้ำร้อนลวก
  • อาจได้รับรังสี หรือยาที่เป็นพิษต่อเซลล์บางตัว เช่น การรักษามะเร็งด้วยเคโม หรือวิธีเคมีบำบัด อาจมีผลทำให้เซลล์ไขกระดูกทำงานได้ต่ำกว่าปกติ

จำนวน Neutrophil สูงกว่าปกติ เรียกว่า neutrophilia สาเหตุ

  • อาจกำลังเกิดโรคจากการติดเชื้อ เช่น โรคกระดูกอักเสบ (osteomyelitis) โรคหูอักเสบ (otitis media) โรคโกโนเรีย โรคงูสวัด โรคเยื่อบุหัวใจอักเสบ (endocarditis) โรคอีสุกอีใส ฯลฯ
  • อาจกำลังเกิดโรคเซลล์หรือเนื้อเยื่อบางจุดขาดเลือด เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด (myocardial infarction) แผลไฟลวก แผลหิมะกัด โรคมะเร็ง ฯลฯ
  • อาจกำลังเกิดโรคหรือสภาวะอันเนื่องจากการเผาผลาญอาหารบกพร่อง เช่น สภาวะความเป็น กรดจากเบาหวาน (diabetic acidosis)
  • ร่างกายอาจกำลังเกิดความเครียดอย่างหนัก
  • อาจกำลังเกิดสภาวะอักเสบจากโรคปวดข้อ โรคเกาต์เฉียบพลัน (acute gout) โรคกล้ามเนื้อ อักเสบ (myositis) ฯลฯ

Hemoglobin | Hematocrit | Red blood cell | Inclusion body | Reticulocyte count | MCV | MCHC | MCH | ลักษณะเม็ดเลือดแดง | เกล็ดเลือด | เม็ดเลือดขาว | Neutrophil | Lymphocyte | Eosinophil | Monocyte | Basophil |



fb google