เชื้อดื้อยา MRSA

เป็นข่าวหน้าหนึ่งหลายวันเกี่ยวเชื้อมรณะ MRSA ทำให้เกิดความตระหนกกับประชาชนทั่วไปในความเป็นจริงทางการแพทย์ก็พบเชื้อนี้ในโรงพยาบาล แต่ที่น่ากลัวคือเชื้อมักจะดื้อต่อยาที่ใช้เป็นประจำ เรามาทำความเข้าใจกับเชื้อนี้

เชื้อที่เป็นสาเหตุ

เชื้อที่เป็นสาเหตุได้เชื้อ Staphylococcus aureus ซึ่งสามารถพบได้ที่ผิวหนังและเยื่อบุของร่างกายเช่นในรูจมูกโดยที่ไำม่ก่อให้เกิดโรค แต่หากกลไกการป้องกันตัวเองของคนเราเสียหาย เช่นมีแผลที่ผิวหนัง หรือคนที่ฉีดยาเสพติดเข้าเส้นโดยที่ไม่ได้ทำความสะอาดผิวหนัง เชื้อก็จะเข้าสู่ร่างกายและทำให้เกิดโรคได้หลายระบบ เช่นผิวหนังอักเสบ ฝี ปอดอักเสบ เชื้อกระแสโลหิตลิ้นหัวใจอักเสบซึ่งอาจจะทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตเชื้อตามธรรมชาติจะไม่ดื้อต่อยา สามารถใช้ยาได้หลายชนิด แต่หากเชื้อนี้เกิดการดื้อยา METHICILLIN เราเรียก Methicillin resistant Staphyllococcus aureus

โรคที่เกิดจากเชื้อ Staphyllococcus

เชื้อนี้สามารถทำให้เกิดโรคที่ไม่รุนแรงหรืออาจจะรุนแรงถึงกับเสียชีวิตตำแหน่งหรือโรคที่เกิดโรคได้แก่

• ผิวหนังอาจจะทำให้เกิดผิวหนังอักเสบ ฝี

• ระบบทางเดินอาหารทำให้เกิดอาหารเป็นพิษ โดยรับประทานอาหารที่ไม่ได้เข้าตู้เย็นเกิน 2 ชั่วโมงและไม่ได้ทำให้สุก

• ปอด อาจจะเกิดปอดบวม หนองในช่องหุ้มปอด

• หัวใจ สำหรับผู้ที่ฉีดยาเข้าเส้นอาจจะทำให้เกิดลิ้นหัวใจอักเสบ

• ข้อ ข้อติดเชื้อ

• เชื้อเข้ากระแสโลหิตไปทั่วร่างกายซึ่งอัตราการเสียชีวิตสูง

การรักษาการติดเชื้อ Staphyllococcus

เชื้อที่พบในธรรมชาติมักจะไม่ดื้อยา เราสามารถใช้ยาได้หลายชนิด เช่นกลุ่ม penicillin erythromycinซึ่งผลการรักษาจะขึ้นกับความรุนแรงของการติดเชื้อ

การติดเชื้อ Methicillin resistant Staphyllococcus aureus

เชื้อตัวนี้มักจะพบในโรงพยาบาลซึ่งเกิดจากตัวเชื้อมีการพัฒนาสายพันธ์และเกิดการดื้อยาทำให้การรักษาลำบากยิ่งขึ้นเพราะลำพังตัวเชื้อที่ไม่ดื้อยาอัตราการเสียชีวิตก็สูงอยู่แล้ว การรักษาต้องเลือกยาที่ใช้ได้ผลซึ่งมีราคาแพง

ใครที่เสี่ยงต่อการติดเชื้อ MRSA

เนื่องจากเชื้อนี้มักจะติดในโรงพยาบาล ผู้ที่ติดเชื้อมักจะได้จากในโรงพยาบาลโดยมากมักเป็นผู้ป่วยที่

• นอน ICU

• ผู้ป่วยที่ผ่าตัด

• ผู้ที่ผ่าตัดทางโรคกระดูก

• ผู้ที่ต้องล้างไต

• ผู้ที่ติดยาเสพติด

เราจะทราบอย่างไรว่าติดเชื้อนี้

หากมีไข้แพทย์จะเจาะเลือดหรือนำสารคัดหลังที่สงสัยว่าจะเป็นแหล่งติดเชื้อนั้นไปเพาะเชื้อ และหาความไวของเชื้อโรคต่อยา หากพบว่าดื้อต่อMethicillin จึงจะเรียกว่า MRSA

หากท่านติดเชื้อนี้จะส่งผลอย่างไรกับท่าน

เนื่องจากเชื้อนี้จะดื้อต่อยาหลายชนิด ทางโรงพยาบาลจะต้องพยายามป้องกันมิให้เชื้อนี้แพร่ไปสู่คนอื่นหรือออกนอกโรงพยาบาล

• แพทย์จะแยกท่านออกจากผู้ป่วยอื่น

• จะติดป้ายหน้าห้องว่ามีการติดเชื้อนี้เพื่อเตือนให้เจ้าหน้าที่และคนที่มาเยี่ยมต้องระมัดระวังการแพร่กระจายของเชื้อโรค

• ผู้ที่เข้ามาดูแลจะต้องสวมถุงมือ หน้ากากอนามัย ชุดคลุม ล้างมือทำความสะอาดทั้งก่อนและหลังรักษา

เมื่อท่านกลับบ้านโรคนี้จะติดต่อคนอื่นหรือไม่

โดยทั่วไปมักจะไม่ติดต่อคนอื่น แต่ต้องระวังผู้ที่เป็นโรคเบาหวาน ผู้ที่มีแผลที่ผิวหนังซึ่งอาจจะติดเชื้อได้ง่าย

การป้องการติดเชื้อดื้อยาสำหรับผู้ใหญ่

• ถามแพทย์ประจำตัวของท่านว่าจำเป็นต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันโรคบางชนิด เช่นวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันปอดบวมเพื่อที่จะลดการเจ็บป่วยทำให้ลดการนอนโรงพยาบาล

• เมื่อเข้าโรงพยาบาลต้องถามแพทย์ถึงมาตรการป้องกันโรงติดเชื้อ และแจ้งต่อแพทย์ว่ากังวลเรื่องนี้มาก

• แน่ใจว่าแพทย์และพยาบาลล้างมือก่อนที่จะไปตรวจท่าน

• ให้ข้อมูลการเจ็บป่วย รวมทั้งการใช้ยาทุกชนิดแก่แพทย์เพื่อที่แพทย์จะใช้เป็นข้อมูลในการพิจารณาให้ยาอย่างเหมาะสม

• หากคุณรับประทานยาปฏิชีวนะ ควรจะรับประทานยาจนครบตามแพทย์สั่ง

• ติดตามอาการต่างๆ เช่นไข้หนาวสั่น หรือมีหนองไหลหากพบให้แจ้งแพทย์

การป้องการติดเชื้อสำหรับผู้ป่วยล้างไต

• ถามแพทย์ประจำตัวของท่านว่าจำเป็นต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันโรคบางชนิด เช่นวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันปอดบวมเพื่อที่จะลดการเจ็บป่วยทำให้ลดการนอนโรงพยาบาล

• เมื่อเข้าโรงพยาบาลต้องถามแพทย์ถึงมาตรการป้องกันโรงติดเชื้อ และแจ้งต่อแพทย์ว่ากังวลเรื่องนี้มาก

• แน่ใจว่าแพทย์และพยาบาลล้างมือก่อนที่จะไปตรวจท่าน

• ล้างมือด้วยสบู่หลังจากเข้าห้องน้ำ และฟอกมือก่อนที่จะสายต่างๆ

• อาบน้ำและฟอกสบู่ก่อนที่จะไปฟอกเลือด

• แจ้งแพทย์เรื่องยาที่รับประทานพร้อมทั้งคำแนะนำเรื่องการรับประทานยาก่อนและหลังการฟอกเลือด

• ถามข้อมูลว่าเมื่อไรจะต้องสวมถุงมือ

• เรียนรู้วิธีดูแลสายต่างๆที่ติดอยู่ตัวท่าน

• เรียนรู้วิธีการแก้ปัญหาเรื่องปัญหาต่างๆที่อาจจะเกิดขึ้น เช่นสายหลวม

• เฝ้าติดตามอาการไข้ หนาวสั่น มีหนองไหล

• อย่ารับประทานยาปฏิชีวนะโดยที่ไม่จำเป็น

• เมื่อรับยาปฏิชีวนะให้รับประทานจนหมด

การป้องกันการติดเชื้อระหว่างผ่าตัด

• ถามแพทย์ประจำตัวของท่านว่าจำเป็นต้องฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันโรคบางชนิด เช่นวัคซีนไข้หวัดใหญ่ วัคซีนป้องกันปอดบวมเพื่อที่จะลดการเจ็บป่วยทำให้ลดการนอนโรงพยาบาล

• เมื่อเข้าโรงพยาบาลต้องถามแพทย์ถึงมาตรการป้องกันโรงติดเชื้อ และแจ้งต่อแพทย์ว่ากังวลเรื่องนี้มาก

• แน่ใจว่าแพทย์และพยาบาลล้างมือก่อนที่จะไปตรวจท่าน

• หากคุณเป็นโรคเบาหวานต้องปรึกษาแพทย์ว่าจะต้องควบคุมระดับน้ำตาลเท่าใด และคุมอย่างไร

• หากคุณอ้วนต้องลดน้ำหนักลง เพื่อลดความเสี่ยงของการติดเชื้อ

• ให้หยุดสูบบุหรี่ เพราะการสูบบุหรี่จะทำให้เกิดการติดเชื้อที่ปอดได้ง่าย

• แจ้งแพทย์เรื่องยาที่รับประทานอยู่ทั้งหมด

การปฏิบัติขณะอยู่ในโรงพยาบาล

• ฟอกมือทุกครั้งที่เข้าห้องน้ำ

• แจ้งพยาบาลทุกครั้งที่ชุดหรือที่นอนของท่านปนเปื้อนอุจาระ

• แจ้งพยาบาลและแพทย์ให้ล้างมือก่อนที่จะตรวจท่าน

• ตำแหน่งที่ให้น้ำเกลือต้องแห้งอยู่ตลอดเวลา หากเปียกน้ำต้องแจ้งพยาบาลให้ทราบ

• หากผ้าปิดแผลเปียกต้องแจ้งพยาบาลให้ทราบ

• หากสายต่างๆ เช่นสายน้ำเกลือ สายสวนปัสสาวะ ฯลฯหลุดหรือหลวมต้องแจ้งพยาบาลทันที

• ห้ามญาติมาเยี่ยมหากกำลังเจ็บป่วย

• ทุกครั้งที่รับประทานยาต้องตรวจดูทุกครั้ง หากไม่ทราบว่ารับเพื่ออะไรต้องถามเภสัชกร

การปฏิบัติเมื่อออกจากโรงพยาบาล

• ถามเรื่องยาที่จะต้องรับประทานเมื่อออกจากโรงพยาบาล

• ให้เภสัชอธิบายวิธีการใช้ยา

• เฝ้าติดตามอาการไขหนาวสั่น หนองไหล