หน้าหลัก | สุขภาพดี | สุภาพสตรี | การแปลผลเลือด | โรคต่างๆ | ยารักษาโรค |วัคซีน | อาหารเพื่อสุขภาพ
❓ "ทำไมน้ำตาลตอนเช้าปกติ... แต่ค่าน้ำตาลสะสม (HbA1c) ยังสูง?"
คนไข้หลายคนมาหาหมอพร้อมกับรอยยิ้ม แล้วบอกว่า "หมอครับ ผลตรวจที่บ้านตอนเช้าได้ 110-120 ตลอดเลย รอบนี้ HbA1c น่าจะสวยแน่ๆ" แต่พอผลเลือดจากโรงพยาบาลออกมา ค่าสะสมกลับพุ่งไปที่ 7.5% หรือ 8% จนคนไข้ตกใจว่าเครื่องตรวจที่บ้านพังหรือเปล่า?
จริงๆ แล้วเครื่องไม่ได้พังครับ แต่มีสิ่งที่เรียกว่า "น้ำตาลแฝงหลังมื้ออาหาร" ซ่อนอยู่ หมอจะเล่าให้ฟังครับว่ามันเกิดจากอะไร
1. FBS คือ "ภาพนิ่ง" แต่ HbA1c คือ "ภาพยนตร์"
2. "หลุด" ช่วงหลังมื้ออาหาร (Postprandial Spike)
นี่คือสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดครับ คนไข้กลุ่มนี้มักจะมีระดับน้ำตาลตอนเช้าที่ดีมาก แต่พอทานอาหารเสร็จจะมีระดับน้ำตาลในเลือดสูง เนื่องจาก:
3. มื้อเย็นที่ "หนัก" เกินไป หรือของว่างรอบดึก
น้ำตาลหลังมื้อเย็นที่สูงมากอาจจะค่อยๆ ลดลงจนดูปกติในตอนเช้า แต่ความเสียหายต่อหลอดเลือดได้เกิดขึ้นไปแล้วตลอดทั้งคืน ค่าสะสมจึงสะท้อนความจริงข้อนี้ออกมาครับ
4. ผลไม้และเครื่องดื่มระหว่างวัน
บางคนไม่ทานหวานในมื้อหลัก แต่ "จิบ" น้ำหวาน หรือทานผลไม้รสหวานทีละนิดตลอดทั้งวัน พฤติกรรมนี้ทำให้น้ำตาลในเลือดสูงค้างอยู่เกือบตลอดเวลา แม้จะไม่สูงปรี๊ดแต่ก็ไม่เคยลงต่ำ ค่าสะสมจึงสูงตามไปด้วยครับ
👨⚕️ คำแนะนำจากหมอประพันธ์:
"ถ้าคุณเจอกับปัญหานี้ หมอแนะนำให้ลอง 'เจาะเลือดหลังอาหาร 2 ชั่วโมง' สลับกับตอนเช้าดูครับ คุณจะเห็นภาพชัดเจนเลยว่า อาหารมื้อไหนที่เป็นตัวการทำให้น้ำตาลคุณพุ่ง"
วิธีแก้ที่ได้ผลที่สุด:
-
จัดจาน 2:1:1: ลดสัดส่วนแป้งในมื้ออาหารลง อาหารสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
-
เดินหลังอาหาร 15 นาที: เพื่อให้กล้ามเนื้อช่วยดึงน้ำตาลไปใช้ทันที ไม่ต้องรออินซูลินอย่างเดียว การออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
-
ระวังแป้งแฝง: ขนมปัง ข้าวขาว และผลไม้รสหวาน
เกี่ยวกับผู้เขียน
- อัปเดท วันที่
- บทความนี้เขียนและตรวจสอบโดย: นายแพทย์ ประพันธ์ ปลื้มภาณุภัทร (เลขที่ใบประกอบวิชาชีพ 10492) อายุรแพทย์ และแพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว
- ประสบการณ์การทำงานในกลุ่มงานอายุรกรรมยาวนานกว่า 30 ปี (พ.ศ. 2528 - 2559)
- มุ่งมั่นถ่ายทอดความรู้สุขภาพที่ถูกต้องเพื่อให้คนไทยไกลจากโรคเรื้อรัง อ่านประวัติคุณหมอเพิ่มเติมได้ที่นี่...