ยาละลายลิ่มเลือดสิ่งที่ท่านต้องรู้

 

หลอดเลือดของเราเมื่อมีอายุมากขึ้นจะมีคราบไขมันเกาะที่ผนังหลอดเลือด โดยเฉพาะผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น ความดันโลหิตสูง ไขมันในเลือดสูง โรคเบาหวาน สูบบุหรี่จะมีคราบเกิดเร็ว เมื่อคราบใหญ่ขึ้นจะทำให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะที่สำคัญลดลง เมื่อคราบใหญ่ขึ้นหรือเกิดลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดจนเลือดไม่สามารถผ่านไปเลี้ยงอวัยวะจนอวัยวะขาดเลือดหรือตาย

การให้ยาละลายลิ่มเลือดจะให้ได้ผลดีขึ้นกับระยะเวลาที่ให้ตั้งแต่เริ่มมีลิ่มเลือดอุดหลอดเลือด หากให้ช้าลิ่มเลือดจะละลายยาก หากสามารถให้ได้เร็วก็จะลดอัตราการเสียชีวิตลงได้

ยาที่ใช้สำหรับละลายลิ่มเลือดได้แก

  • alteplase (Activase),
  • streptokinase (Kabikanase, Streptase),
  • anistreplase (Eminase),
  • tissue plasminogen acitivator (TPA)
  • and urokinase (Abbokinase).

ข้อสังเกต

  • ยาละลายลิ่มเลือดจะให้ได้ผลดีจะต้องรีบให้ยาหลังจากเกิดอาการ หากเป็นหัวใจหรือหลอดเลือดสมองหากให้ภายใน 3 ชั่วโมงจะได้ผลดี ดังนั้นหากท่านเกิดอาการของโรคหัวใจขาดเลือด หรืออัมพาต ควรจะไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด
  • การให้ยาละลายอาจจะทำมีเลือดออกในหลายอวัยวะซึ่งจะมีอาการมากน้อยขึ้นกับอวัยวะ และปริมาณเลือดที่ออก



หากท่านมีโรคดังต่อไปนี้ควรจะบอกแพทย์ทุกครั้ง

  • โรคเลือด
  • เลือดออกง่าย
  • โรคหลอดเลือด หรือโรคหัวใจ
  • ความดันโลหิตสูง
  • โรคอัมพาต
  • ลำไส้อักเสบ ดรคกระเพาะอาหารอักเสบ
  • วัณโรค
  • เนื้องอกในสมอง
  • โรคตับ
  • ได้รับอุบัติก่อนหน้านี้
  • เคยผ่าตัดก่อนหน้านี้

ผลข้างเคียงจากการให้ยาละลายลิ่มเลือด

  • เลือดออกทางเดินปัสสาวะ
  • ท้องผูก
  • ไอเสมะหะมีเลือด
  • เลือดกำเดาไหล
  • อาเจียนเป็นเลือด
  • เลือดออกทางช่องคลอด
  • ปวดสีรษะ
  • ปวดหลัง
  • ปวดท้องจากโรคกระเพาะอาหาร

เนื่องยานี้อาจจะจะทำให้เลือดออกง่าย ท่านที่ใช้ยาดังต่อไปนี้ต้องบอกแพทย์

  • Aspirin 
  • ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAID
  • ยากันชักเช่น valproic acid (Depakene) and divalproex (Depakote)
  • ยาป้องกันเลือดแข็ง
  • ยาปฏิชีวนะกลุ่ม Cephalosporins,เช่น cefoperazone, cefamandole

ยาที่ใช้ในการละลายลิ่มเลือด

Alteplase

rt-PAหรือAlteplaseเป็นยาฉีดละลายลิ่มเลือด(Thrombolytic agent)  โดยAlteplaseเป็นไกลโคโปรตีนซึ่งเป็นตัวกระตุ้นโดยตรง เป็นผลให้เกิดการละลายของลิ่มเลือด ใช้ในผู้ป่วย acute ischemic stroke ,acute myocardial infarction acute massice pulmonary ambolismเป็นยาละลายลิ่มเลือดที่นิยมใช้ในภาวะฉุกเฉินมากที่สุด ข้อบ่งชี้ในการใช้

  • ST-elevation myocardial infarction (STEMI),
  • acute ischemic stroke (AIS),
  • acute massive pulmonary embolism,และ
  • central venous access devices (CVAD)

ยานี้ไม่มี antigenic ดังนั้นจึงสามารถให้ซ้ำได้

วิธีการให้ยา

  • Alteplase (tPA) ขนาด 50-100 mg ผสมใน sterile waterให้มีความเข้มข้น 1 mg/mL.หยดใน 1.5 ชั่วโมง
  • สำหรับผู้ป่วยที่หลอดเลือดหัวใจขาดเลือดจะให้ 15 mgฉีดทางน้ำเกลือ และให้ 0.75 mg/kg (up to 50 mg)ให้ทางน้ำเกลือกในเวลา 30 นาทีหลังจากนั้นให้ 0.5 mg/kg (up to 35 mg)ให้ในเวลา 60 นาที ปริมาณมากที่สุดคือ 100 mg

Reteplase

เป็น recombinant tissue-type plasminogen activatorที่ออกฤทธิ์เร็ว และมีโรคแทรกซ้อนเลือดออกน้อยกว่า ใช้ในกรณีโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเท่านั้น

ขนาดยาที่ให้

  • ให้ 10-U ผสมใน sterile water (10 mL) to 1 U/mL.ฉีดให้หมดใน 2 นาที หลังจากนั้นอีก 30 นาทีจึงให้ 10 unit อีกครั้ง

Tenecteplase (TNKase)

ขณะนี้มีใช้เฉพาะโรคหลอดเลือดหัวใจตีบเท่านั้น แต่ก็มีการศึกษาอื่นว่าใช้ได้ในโรคหลอดเลือดสมองตีบ ข้อดีขอยานี้คือมีอุบัติการเลือดออกน้อย

ขนาดของยาที่ให้

จะให้ตามน้ำหนักโดยการผสมยา 50-mg vial in 10 mL sterile water (5 mg/mL).

โดยฉีดใน 5 วินาที ขนาดที่ให้ตามน้ำหนักตัวดังตารางข้างล่าง

  • < 60 kg - 30 mg ( ให้ 6 mL)
  • ≥ 60 kg to < 70 kg - 35 mg (ให้ 7 mL)
  • ≥ 70 kg to < 80 kg - 40 mg (ให้ 8 mL)
  • ≥ 80 kg to < 90 kg - 45 mg ( ให้ 9 mL)
  • ≥ 90 kg - 50 mg ( ให้ 10 mL)

Streptokinase

เป็นยาละลายลิ่มเลือดที่มีราคาถูกที่สุด มี antigenic ทำให้เกิดอาการแพ้ และไม่สามารถให้ยานี้ซ้ำ

ขนาดที่ให้

ให้ขนาด 1.5 million Uใน 50 mL D5W ให้ในเวลา 1 ชั่วโมง



fb google