การรักษากลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุรา

1. การรักษาทั่วไป

สำหรับผู้ป่วยที่อาการไม่มาก ให้จัดห้องให้ผู้ป่วยพักผ่อน เป็นห้องที่เงียไม่มีเสียงรบกวนมากบ มีแสงไม่สว่างมากอาหารสุขภาพ และดื่มน้ำให้เพียงพอ มีผู้คอยดูแล ใกล้ชิด เตียงผู้ป่วยควรอยู่ห่างจากหน้าต่างหรือสถานที่ที่อาจก่อให้เกิดอันตราย ในบางครั้งถ้าผู้ป่วยอาการมากมีหวาดกลัว ประสาทหลอน สับสน หรือมีพฤติกรรมที่อาจก่ออันตรายแก่ตนเองหรือผู้อื่นอาจจำเป็นต้องผูกมัดชั่วคราว หากว่าผู้ป่วยมีสัญญาณชีพ เช่นความดันโลหิต ชีพขจร หรืออุณหภูมิผิดปกติ ให้พบแพทย์ หากมีอาการชัก หรือ เห็นภาพหลอนให้พบแพทย์ทันที

  • ในรายที่อาการหลังจากหยุดสุราไม่มากนัก ผู้ป่วยมักไม่มีภาวะขาดน้ำให้เกลือแร่ทดแทนโดยการรับประทาน ก็เพียงพอ การให้สารเกลือแร่ทดแทนโดยเข้าเส้นให้เฉพาะรายที่อาการรุนแรง มีไข้สูงเหงื่อออกมาก
  • ให้วิตามิน thiamine B12 100 มก.และ folic acid 1 มก ร่วมกับวิตามินรวม และสารอาหารอื่น ๆ ตลอดระยะเวลาที่อยู่ในโรงพยาบาลเพื่อป้องกัน Wernicke-Korsakoff’s syndrome
  • ผู้ป่วย ที่ขาดอาหารอย่างมากนั้นให้ thiamine 100-200 มก.ฉีดเข้ากล้ามทันที และฉีดต่อไปวันละ 100 มก. นานประมาณ 5 วัน
  • ในรายที่ต้องให้ glucose ควรฉีดวิตามินบี12 ก่อน เนื่องจากในกระบวนการเผาผลาญกลูโคส จะมีการใช้ วิตามินบี12เป็น cofactor ที่สำคัญ ทำให้วิตามินบี12 ในพลาสมายิ่งต่ำมากขึ้น
  • ภาวะแร่ฐาตุอื่นๆเช่น hypomagnesemia และ hypokalemia อาจพบร่วมได้ ซึ่งทำให้เกิดหัวใจเต้นผิดปกติหากต่ำควรแก้ไข

2. การรักษาด้วยยา

จุดประสงค์ของการใช้ยาคือลดอาการหลังจากหยุดสุรา และ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน เช่น ชัก หรืออาการหลังจากหยุดสุราชนิดรุนแรง ให้ยาโดยมุ่งให้ผู้ป่วยอาการสงบลงไม่วุ่นวาย แต่ก็ไม่มากจนผู้ป่วยง่วงซึมตลอดเวลา

2.1 กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน

กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน แม้จะไม่ให้การรักษาด้วยยา อาการ ก็ทุเลาลงเองได้ ยังไม่มีปัจจัยใดที่จะช่วยบ่งว่า ผู้ป่วยรายใด ที่จะเกิดอาการรุนแรงซึ่งต้องให้ยาป้องกัน ความถี่บ่อยหรือปริมาณของการดื่มสุรา หรือระดับ enzyme ตับ นั้น ไม่ได้ช่วยในการบอกถึงความรุนแรงของโรค

ผู้ป่วยกลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน ธรรมดานั้นไม่มีความจำเป็นต้องรับไว้รักษาในโรงพยาบาล จะรับผู้ป่วยไว้รักษา ในโรงพยาบาลในกรณีที่ผู้ป่วยมี

  • มีโรคที่สมอง เช่นหลอดเลือดสมอง
  • โรคของสมองที่ขาดวิตามินบี12ที่เรียกว่าWernicke’s encephalopathy
  • การขาดน้ำ
  • ประวัติได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะ
  • มีอาการทางสมอง
  • มีโรคทางอายุรกรรม
  • กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราชนิดรุนแรง
  • กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุรา ที่มีอาการชัก
  • กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุรา ที่มีอาการหลอน

ยาที่ใช้ในการรักษา กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อนได้แก่

  • benzodiazepine ตัวที่นิยมใช้ได้แก่ diazepam และ chlordiazepoxide เนื่องจาก มีค่าครึ่งชีวิตยาว ทำให้การลดลงของระดับยาค่อนข้างสม่ำเสมอ ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคตับที่ทำให้ ควรใช้ lorazepam แทน โดยทั่วไป ให้การรักษาด้วย chlordiazepoxide ขนาด 25-50 มก.วันละ 4 เวลาในวันแรก ปรับขนาด โดยให้ผู้ป่วยไม่ง่วงมากเกินไปในตอนกลางวัน และกลางคืนนอนหลับได้ดี อาจนัดติดตามการรักษาทุก 2-3 วันในช่วงแรก เมื่อผู้ป่วยอาการดีแล้ว จึงค่อยลดขนาดยาลง โดยลดขนาด benzodiazepine ลงร้อยละ 20 ของขนาดในครั้งแรกทุก 1-2 วันจนหยุดยา (27,28) ในกรณีของผู้ป่วยใน การลดขนาดยาจะทำได้เร็วกว่า และ benzodiazepine ที่ใช้หากมีค่าครึ่งชีวิตยาว การลดขนาดยาในแต่ละวันนิยมลด โดยการเพิ่มระยะเวลาระหว่างมื้อ
  • Beta blocker  ยาที่ใช้ได้แก่ propanolol ขนาด 10-40 มก. ทุก 6 ชั่วโมง หรือ atenolol ขนาด 50-100 มก. ต่อวัน พบว่าอาการดีขึ้นเร็ว โดยเฉพาะ อาการสั่น ยา beta blocker ไม่สามารถป้องกันการเกิดอาการชัก หรือ delirium จึงควรให้ร่วมกับ benzodiazepine ในการรักษา
  • alfa-2 adrenergic receptor agonist เช่น clonidine ซึ่งเป็น alfa-2 adrenergic receptor agonist นั้นจะไปช่วยลด norepinephrine โดยไปจับกับ receptor แทน ขนาดที่ใช้ในการรักษา ได้แก่ 0.6 มก.ต่อวัน แบ่งให้วันละ 4 เวลา ผู้ป่วยจะมี อาการแสดงชีพ อาการกังวลหรือกระสับกระส่าย กลับสู่ปกติได้เร็ว จากการศึกษาเปรียบเทียบพบว่าได้ผลดีพอ ๆ กับ chlordiazepoxide (35) อาการข้างเคียงที่สำคัญ ได้แก่ hypotension

2.2 กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่มีอาการชัก

ในปัจจุบันโดยทั่วไป จะยังใหphenytoin ในผู้ป่วยที่มีความเสี่ยงสูง เช่น เคยมีประวัติโรคลมชัก หรือ ชักจากการหยุดสุรา มาก่อน โดยให้ loadingด้วยการกิน หรือ ฉีดเข้าเส้น โดยฉีดในขนาด 10 มก./กก. อัตรา 50 มก./นาที แล้วให้ยาป้องกันต่อไปอีก 5 วัน

2.3 กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่มีอาการหลอน

การรักษาเหมือนกับผู้ป่วยกลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน อาการประสาทหลอนจะดีขึ้นเองภายในเวลาไม่ถึงสัปดาห์ หากผู้ป่วยมีอาการกระสับกระส่าย วุ่นวาย หรือหวาดกลัวมาก อาจใหยาจิตเวช เช่น haloperidol ขนาดรับประทาน 6-10 มก.ต่อวัน เมื่อผู้ป่วยหายจากอาการแล้ว ก็หยุดการรักษาได้

2.4 กลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราชนิดรุนแรงAlcohol withdrawal delirium ยาที่ใช้รักษา

  • ยาคลายเครียด Benzodiazepine การรักษาใช้ benzodiazepine เป็นหลัก แนวทางในการรักษา โดยทั่วไปเป็นเช่นเดียวกับกลุ่มอาการเนื่องจากการขาดสุราที่ไม่มีโรคแทรกซ้อน แต่ขนาดของ benzodiazepine ที่ใช้จะสูงกว่า ใช้ chlordiazepoxide ขนาด 200-300 มก.ต่อวัน โดยเริ่มต้นอาจให้ chlordiazepoxide 50 มก. ทุก 6 ช.ม. และหากผู้ป่วยมีอาการกระสับกระส่าย ตัวสั่น หรือมี อาการแสดงชีพ เปลี่ยนแปลง ให้รับประทานเพิ่ม 25-50มก. ทุก 2 ช.ม. วันต่อไปลดขนาดลงร้อยละ 20 ของขนาดสูงสุดต่อวัน
  • ยาจิตเวช Antipsychotics จากการที่ผู้ป่วยมักมีอาการประสาทหลอน หลงผิด เหมือนผู้ป่วยโรคจิตอื่น ๆ และพบว่า ยาจิตเวช สามารถควบคุมอาการวุ่นวายในผู้ป่วยได้ดี เนื่องจากการรักษาพบว่าอาการหลงผิด ประสาทหลอนที่พบในผู้ป่วยนั้น จะหายไปภายในไม่ถึงสัปดาห์หลังจากรักษา ฤทธิ์ในการรักษาอาการทางจิตของยานั้น โดยทั่วไป จะเห็นผลหลังจากให้ยาไปแล้วประมาณ 1 สัปดาห์ขึ้นไปนอกจากนั้น การให้ยานี้จะต้องพิจารณาถึงผลดีผลเสียของยาด้วย
  • การใช้ยาหลายชนิดCombination therapy

งส่วนใหญ่แล้วการให้ benzodiazepine เพียงขนานเดียวก็เพียงพอแก่การควบคุมแล้ว อย่างไร ก็ตาม ในผู้ป่วยที่มีอาการรุนแรง มีความเจ็บป่วยหรือปัญหาทางร่างการมาก การใช้ benzodiazepine อาจปรับขนาดลำบาก เนื่องจาก หากใช้ในขนาดที่สูงอาจทำให้ ผู้ป่วยง่วงซึมมากอยู่ตลอด หรืออาจกดการหายใจ แต่หากใช้ในขนาดต่ำก็ไม่สามารถ ควบคุมอาการได้ ในกรณีเหล่านี้ การใช้ยาหลายขนานร่วมกันอาจมีความเหมาะสมกว่า โดยให้ benzodiazepine เป็นตัวหลักร่วมกับ beta blockers clonidine หรือ ยาจิตเวช ซึ่งแนวโน้มในการรักษาระยะหลัง จะนิยมใช้ combination therapy มากขึ้น

เป็นกลุ่มอาการของโรคที่เกิดจากหยุดเหล้าในทันทีบางรายอาจจะมีอาการน้อยแค่ตัวสั่น หรือเหงื่อออกผู้ป่วยพิษสุราเรื้อรังอาจจะมีอาการได้สองอย่างคือลงแดง withdrawal stage และ delirium tremensซึ่งเป็นอาการที่หนัก

กลุ่มอาการเนื่องจากขาดสุรา กลุ่มอาการเนื่องจากขาดสุรา การรักษาอาการเนื่องจากขาดสุรา

การอดสุรา โรคพิษสุราเรื้อรัง คุณเมาหรือไม่ อาการขาดสุรา สุราช่วยลดอัตราการเสียชีวิต ผลเสียต่อสุขภาพ การอดสุรา