siamhealth

หน้าหลัก | สุขภาพดี | สุภาพสตรี | การแปลผลเลือด | โรคต่างๆ | ยารักษาโรค |วัคซีน | อาหารเพื่อสุขภาพ

พี่บุญศรี

ยาที่มีผลต่ออาการของต่อมลูกหมาก

การทำความเข้าใจเกี่ยวกับยาและสารเคมีต่างๆ ที่มีผลต่อต่อมลูกหมากเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง โดยเฉพาะสำหรับผู้ชายที่มีอาการของโรคต่อมลูกหมากโต (BPH) อยู่แล้ว หรือผู้ที่มีความกังวลเกี่ยวกับสุขภาพต่อมลูกหมาก

ยาและสารเคมีเหล่านี้สามารถส่งผลได้ทั้งในแง่ "ทำให้อาการแย่ลง" และในแง่ "ช่วยรักษาอาการ" ครับ

กลุ่มที่ 1: ยาที่อาจทำให้อาการต่อมลูกหมากโต (BPH) แย่ลง

ยาในกลุ่มนี้มักจะส่งผลกระทบต่อกล้ามเนื้อของกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะ ทำให้การปัสสาวะลำบากขึ้น ผู้ที่มีอาการของ BPH อยู่แล้วควรใช้ยาเหล่านี้ด้วยความระมัดระวังและปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ

  1. ยาแก้หวัดลดน้ำมูก (Decongestants):

    • ตัวอย่าง: ซูโดเอฟีดรีน (Pseudoephedrine), ฟีนิลเอฟรีน (Phenylephrine)

    • กลไก: ยาในกลุ่มนี้จะทำให้กล้ามเนื้อบริเวณคอกระเพาะปัสสาวะและต่อมลูกหมากหดตัว (เหมือนการบีบสายยาง) ทำให้ท่อปัสสาวะยิ่งแคบลงและปัสสาวะออกยากขึ้น

    • คำแนะนำ: หากคุณเป็น BPH และเป็นหวัด ควรเลือกใช้ยาแก้หวัดสูตรที่ไม่มีส่วนผสมของยาลดน้ำมูกเหล่านี้

  2. ยาแก้แพ้กลุ่มดั้งเดิม (Antihistamines):

    • ตัวอย่าง: คลอร์เฟนิรามีน (Chlorpheniramine), ไดเฟนไฮดรามีน (Diphenhydramine)

    • กลไก: ยาแก้แพ้รุ่นเก่ามีฤทธิ์ "แอนติโคลิเนอร์จิก" ซึ่งลดการบีบตัวของกล้ามเนื้อกระเพาะปัสสาวะ ทำให้ความสามารถในการขับปัสสาวะลดลง และอาจเกิดปัสสาวะคั่งได้

    • คำแนะนำ: อาจเลือกใช้ยาแก้แพ้รุ่นใหม่ๆ ที่มีผลข้างเคียงนี้น้อยกว่า

  3. ยาขับปัสสาวะ (Diuretics):

    • ตัวอย่าง: ฟูโรซีไมด์ (Furosemide), ไฮโดรคลอโรไทอาไซด์ (HCTZ)

    • กลไก: แม้ยาจะไม่ได้ทำให้ต่อมลูกหมากโตขึ้นโดยตรง แต่ยาจะเร่งให้ไตผลิตน้ำปัสสาวะในปริมาณมากและรวดเร็ว ซึ่งกระเพาะปัสสาวะและท่อปัสสาวะที่ถูกบีบอยู่แล้วอาจไม่สามารถขับออกได้ทัน ทำให้อาการปัสสาวะบ่อยและเร่งด่วนแย่ลง

    • คำแนะนำ: ผู้ป่วยที่จำเป็นต้องใช้ยานี้ ควรแจ้งให้แพทย์ทราบถึงอาการของ BPH เพื่อพิจารณาปรับยาหรือเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

  4. ยาต้านซึมเศร้าบางกลุ่ม (Tricyclic Antidepressants):

    • ตัวอย่าง: อะมิทริปไทลีน (Amitriptyline), อิมิพรามีน (Imipramine)

    • กลไก: คล้ายกับยาแก้แพ้กลุ่มดั้งเดิม คือมีฤทธิ์ลดการบีบตัวของกระเพาะปัสสาวะ

  5. ฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone):

    • กลไก: การได้รับฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนเสริมจากภายนอก (ในผู้ที่ไม่ได้มีภาวะพร่องฮอร์โมน) อาจกระตุ้นให้เซลล์ต่อมลูกหมากเจริญเติบโตและมีขนาดใหญ่ขึ้นได้

กลุ่มที่ 2: ยาที่ใช้ในการรักษาโรคต่อมลูกหมาก

ยาในกลุ่มนี้ถูกออกแบบมาเพื่อช่วยบรรเทาอาการของ BPH หรือรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

  1. ยากลุ่มคลายกล้ามเนื้อ (Alpha-blockers):

    • ตัวอย่าง: แทมซูโลซิน (Tamsulosin), ด็อกซาโซซิน (Doxazosin)

    • กลไก: ช่วยคลายกล้ามเนื้อเรียบบริเวณคอกระเพาะปัสสาวะและในต่อมลูกหมาก ทำให้ท่อปัสสาวะขยายออกและปัสสาวะได้คล่องขึ้น เป็นยาหลักในการรักษา BPH และออกฤทธิ์เร็ว

  2. ยากลุ่มลดขนาดต่อมลูกหมาก (5-alpha Reductase Inhibitors):

    • ตัวอย่าง: ฟิแนสเทอรายด์ (Finasteride), ดูทาสเทอรายด์ (Dutasteride)

    • กลไก: ยับยั้งเอนไซม์ที่เปลี่ยนฮอร์โมนเทสโทสเตอโรนไปเป็นฮอร์โมน DHT ซึ่งเป็นตัวกระตุ้นหลักที่ทำให้ต่อมลูกหมากโต เมื่อระดับ DHT ลดลง ขนาดของต่อมลูกหมากก็จะเล็กลง

  3. ยากลุ่มยับยั้งเอนไซม์ PDE5 (PDE5 Inhibitors):

    • ตัวอย่าง: ทาดาลาฟิล (Tadalafil)

    • กลไก: เป็นยาที่ใช้รักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ แต่การใช้ยาในขนาดต่ำๆ ทุกวัน ได้รับการอนุมัติให้ใช้รักษาอาการของ BPH ได้ด้วย โดยช่วยเพิ่มการไหลเวียนเลือดและคลายกล้ามเนื้อในต่อมลูกหมากและกระเพาะปัสสาวะ

  4. ยาต้านฮอร์โมนเพศชาย (Anti-androgens):

    • ตัวอย่าง: ไบคาลูทาไมด์ (Bicalutamide), ลูโพรไลด์ (Leuprolide)

    • กลไก: เป็นยาที่ใช้ในการ รักษามะเร็งต่อมลูกหมาก โดยการยับยั้งการทำงานของฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ซึ่งเป็นอาหารของเซลล์มะเร็ง ทำให้เซลล์มะเร็งเติบโตช้าลงหรือฝ่อไป

กลุ่มที่ 3: สารเคมีในสิ่งแวดล้อมที่อาจมีความเชื่อมโยง

สารเคมีกลุ่มนี้เรียกว่า "สารรบกวนการทำงานของต่อมไร้ท่อ (Endocrine Disruptors)" ซึ่งอาจเลียนแบบหรือรบกวนการทำงานของฮอร์โมนในร่างกาย แม้หลักฐานในมนุษย์จะยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติม แต่ก็มีความเชื่อมโยงที่น่าสนใจ:

ข้อแนะนำที่สำคัญที่สุด: หากคุณเป็นโรคต่อมลูกหมากหรือมีความกังวล ควรแจ้งให้แพทย์และเภสัชกรทราบถึงยาทุกชนิดที่คุณกำลังรับประทาน ทั้งยาที่แพทย์สั่ง, ยาที่ซื้อเอง, วิตามิน, และสมุนไพร เพื่อให้แน่ใจว่ายาเหล่านั้นจะไม่ส่งผลเสียต่อสุขภาพต่อมลูกหมากของคุณ

ต่อมลูกหมากโต การป้องกันต่อมลูกหมากโต อาหารป้องกันต่อมลูกหมาก ยาและสารเคมีที่มีผลต่อต่อมลูกหมาก ปัจจัยเสี่ยงของต่อมลูกหมากโต

ทบทวนวันที่

โดย นายแพทย์ ประพันธ์ ปลื้มภาณุภัทร อายุรแพทย์,แพทย์เวชศาสตร์ครอบครัว