jrprint

หน้าหลัก | สุขภาพดี | สุภาพสตรี | การแปลผลเลือด | โรคต่างๆ | วัคซีน

adv

โรคเหน็บชา Beriberi(การขาด Thiamine)

 

โรคเหน็บชาเป็นโรคที่ร่างกายขาดวิตามินบี 1หรือมีวิตามินบี 1 ไม่เพียงพอ ;

สาเหตุการขาดวิตามินบี 1

โรคเหน็บชามี 2 แบบคือ โรคเหน็บชาแบบแห้ง (dry beriberi) และโรคเหน็ลชาแบบเปียก

โรคเหน็บชามีสองประเภทหลัก:

1โรคเหน็บชาแบบเปียก (wet beriberi)

ส่งผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือดโรคเหน็บชาแบบเปียก มีอาการตรงกันข้ามคือ มีการบวมทั่วๆไป ตามแขนขา ลำคอ หน้า และมีอาการของโรคหัวใจ เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน

2โรคเหน็บชาแห้งและโรค Wernicke-Korsakoff:

โรคเหน็บชาแบบแห้งอาการที่พบ คือน้ำหนักตัวจะลดลงอย่างรวดเร็ว กล้ามเนื้อลีบ อ่อนเพลีย มีการอักเสบของปลายประสาท  เสียการทรงตัว มีอกาารวิตกกังวล มีความผิดปกติทางสมอง และหัวใจโตส่งผลต่อระบบประสาท

โรคเหน็บชาเป็นเรื่องที่หาได้ยาก เนื่องจากอาหารส่วนใหญ่ตอนนี้อุดมด้วยวิตามิน หากคุณรับประทานอาหารที่ปกติและดีต่อสุขภาพ คุณควรได้รับไทอามีนเพียงพอ ทุกวันนี้ โรคเหน็บชาเกิดขึ้นส่วนใหญ่ในผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป การดื่มหนักอาจนำไปสู่ภาวะโภชนาการที่ไม่ดี แอลกอฮอล์ที่มากเกินไปทำให้ร่างกายดูดซึมและเก็บวิตามิน B1 ได้ยากขึ้น

ในบางกรณี โรคเหน็บชาสามารถเกิดจากพันธุกรรมได้ เงื่อนไขนี้ถ่ายทอดผ่านครอบครัว ผู้ที่เป็นโรคนี้จะสูญเสียความสามารถในการดูดซับไทอามีนจากอาหาร สิ่งนี้สามารถเกิดขึ้นได้ช้าเมื่อเวลาผ่านไป อาการจะเกิดขึ้นเมื่อบุคคลนั้นเป็นผู้ใหญ่ อย่างไรก็ตาม การวินิจฉัยนี้มักจะพลาดไป เนื่องจากผู้ให้บริการด้านสุขภาพอาจไม่พิจารณาโรคเหน็บชาในผู้ที่ไม่มีแอลกอฮอล์

ภาวะการขาดวิตามินบีหนึ่งที่เกิดขึ้นกับเด็กทารก เรียกว่า Infantile Beriberi เกิดขึ้นเนื่องจากมารดาเป็นโรคขาดวิตามินบีหนึ่ง ขณะตั้งครรภ์ ทำให้ทารกในครรภ์ได้รับวิตามินบีหนึ่งไม่เพียงพอ

เด็กทารกจะมีอาการหน้าบวม อาเจียน ปวดท้อง และร้องไม่มีเสียง เด็กอาจตายได้ภายในระยะเวลาสั้น

โรคเหน็บชาสามารถเกิดขึ้นได้กับทารกเมื่อ:

การรักษาทางการแพทย์บางอย่างที่สามารถเพิ่มความเสี่ยงที่จะเป็นโรคเหน็บชาได้คือ:

อาการของโรคเหน็บชาแห้ง ได้แก่

อาการเหน็บชาเปียก ได้แก่:

ในรายมี่อาการรุนแรงจะมีกลุ่มอาการ Wernicke-Korsakoff syndrome. ซึ่งเกิดจากสมองเสียหายเนื่องจาดวิตามินบี1

Wernicke encephalopathy เกิดจากสมองส่วน thalamus และ hypothalamus เสียหายซึ่งจะทำให้เกิดอาการ

ส่วน Korsakoff syndrome เกิดสมองส่วนความจำเสียหายซึ่งทำให้เกิด

การตรวจร่างกาย

การตรวจร่างกายอาจแสดงสัญญาณของภาวะหัวใจล้มเหลว ได้แก่

ผู้ที่เป็นโรคเหน็บชาระยะสุดท้ายอาจสับสนหรือสูญเสียความทรงจำและหลงผิด บุคคลนั้นอาจรับรู้การสั่นสะเทือนน้อยลง

การตรวจระบบประสาทอาจแสดงสัญญาณของ:

การทดสอบทางห้องปฏิบัติการ

การรักษา

เป้าหมายของการรักษาคือการทดแทนไทอามีนที่ร่างกายคุณขาด

การตรวจเลือดอาจทำซ้ำได้หลังจากเริ่มการรักษา การทดสอบเหล่านี้จะแสดงให้เห็นว่าคุณตอบสนองต่อยาได้ดีเพียงใด

ผลการรักษา

หากไม่ได้รับการรักษา โรคเหน็บชาอาจถึงแก่ชีวิตได้ อาการมักจะดีขึ้นอย่างรวดเร็วหลังจากรักษา

ความเสียหายของหัวใจและสมองจะดีขึ้นเหมือนก่อนป่วย อย่างไรก็ตาม หากภาวะหัวใจล้มเหลวเฉียบพลันได้เกิดขึ้นแล้ว แนวโน้มจะไม่ดี ความเสียหายของระบบประสาทสามารถย้อนกลับได้ หากตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ หากไม่ตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆ อาการบางอย่าง (เช่น ความจำเสื่อม) อาจยังคงอยู่ แม้จะได้รับการรักษาแล้วก็ตาม

หากผู้ป่วยโรค Wernicke ได้รับการทดแทนไทอามีน ปัญหาทางภาษา การเคลื่อนไหวของดวงตาผิดปกติ และปัญหาในการเดินจะดีขึ้น แต่อาจจะเกิด Korsakoff syndrome (หรือ Korsakoff Psychosis) ตามมาหลังจากอาการ Wernicke หายไป

ภาวะแทรกซ้อน

แทรกซ้อนอาจรวมถึง:

การป้องกัน

รับประทานอาหารที่เหมาะสมที่อุดมไปด้วยวิตามินจะช่วยป้องกันโรคเหน็บชาได้ มารดาพยาบาลควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าอาหารของพวกเขามีวิตามินทั้งหมด หากทารกของคุณไม่ได้กินนมแม่ ตรวจสอบให้แน่ใจว่าสูตรสำหรับทารกมีไทอามีน

หากคุณดื่มหนัก พยายามลดหรือเลิก นอกจากนี้ ให้ทานวิตามินบีด้วยเพื่อให้แน่ใจว่าร่างกายของคุณดูดซึมและจัดเก็บไทอามีนได้อย่างเหมาะสม

การกำหนดค่าปริมาณไธอะมินอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวัน  (Dietary Reference Intake, DRI) ของประเทศสหรัฐอเมริกาและแคนาดา ปี ค.ศ. 2000 กำหนดค่าประมาณของ ความต้องการไทแอมินที่ควรได้รับประจำวัน (Estimated Average Requirement, EAR) ซึ่งเท่ากับ 1.0 มิลลิกรัม ต่อวันในผู้ชายและ 0.9 มิลลิกรัมต่อวันในผู้หญิงแล้วนำไปคำนวณหาปริมาณไทแอมินที่ควรได้รับประจำวัน  (Recommended Dietary Allowance, RDA) ของกลุ่มอายุต่างๆ ตั้งแต่ 1 ปีขึ้นไป สำหรับทารกแรกเกิดถึงอายุ  12 เดือน กำหนดค่าปริมาณวิตามินบีหนึ่งอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวัน (DRI) โดยใช้ค่าปริมาณไทแอมินที่ พอเพียงในแต่ละวัน (Adequate Intake, AI) ดังแสดงไว้ในตาราง

ตาราง ปริมาณไทแอมินอ้างอิงที่ควรได้รับประจำวันสำหรับกลุ่มบุคคลวัยต่างๆ

Population

Age

Allowance, mg/day

Recommended Dietary Allowances (RDAs)

Boys

9-13 years

0.9

Men

>14 years

1.2

Girls

9-13 years

0.9

Women

14-18 years

1.0

Women

>19 years

1.1

Pregnant/lactating women

. . .

1.4

Children

1-3 years

0.5

Children

4-8 years

0.6

Adequate Intakes (AIs)

Infant

0-6 months

0.2

Infant

7-12 months

0.3

ปริมาณสูงสุดของวิตามินบีหนึ่งที่รับได้ในแต่ละวัน

ขณะนี้ยังไม่มีรายงานเกี่ยวกับผลข้างเคียงจากการบริโภคไทแอมินปริมาณสูง จึงไม่มีข้อมูลเพียงพอที่จะ กำหนดค่าปริมาณสูงสุดของไทแอมินที่ได้รับได้ในแต่ละวัน (Tolerable Upper Intake Level, UIL) โดยทั่วไป การบริโภคไทแอมินปริมาณสูงหรือการฉีดเข้าเส้นเลือดดำค่อนข้างปลอดภัย การบริโภควิตามินบีหนึ่งปริมาณ ที่สูงสุดเกินความต้องการของร่างกายจะไม่ถูกดูดซึมและถูกขับออกมาในปัสสาวะเกือบหมดภายใน 4 ชั่วโมง 

ภาวะเป็นพิษ

ยังไม่มีรายงานขนาดของวิตามินบีหนึ่ง ที่ทำให้เกิดอาการเป็นพิษต่อร่างกายมนุษย์ 

แหล่งของวิตามินบีหนึ่ง

ร่างกายไม่สามารถสังเคราะห์วิตามินบีหนึ่งได้ จำเป็นต้องได้จากอาหารแหล่งอาหารที่มีวิตามินบีหนึ่งมากได้แก่

ในอาหารจำพวกผักและผลไม้ ถึงแม้ว่าจะมีปริมาณของไทแอมินน้อย แต่ถ้าคิดจากที่กินในแต่ละวันแล้ว  ร่างกายก็จะได้รับไทแอมินพอประมาณ

 

ชนิดของอาหาร

ปริมาณวิตามินบี 1 มิลลิกรัมต่ออาหาร 100 กรัม

เนื้อหมู, สด

0.69

หมู, ตับ

0.40

เนื้อวัว, สด

0.07

วัว, ตับ

0.32

ไก่, เนื้อ

0.08

ไก่, ตับ

0.36

ปลาดุก

0.20

ปลาทู, นึ่ง

0.09

ไข่เป็ดทั้งฟอง

0.28

ไข่ไก่ทั้งฟอง

0.15

ข้าวกล้อง, หอมมะลิ

0.55

ข้าวเจ้า, ซ้อมมือ

0.34

ข้าวมันปู

0.46

ข้าวเหนียว

0.08

ข้าวเหนียวดำ

0.55

งาขาว, คั่ว

0.83

งาดำ, อบ

0.75

ถั่วเหลือง, ดิบ

0.73

ถั่วเขียว, ดิบ

0.38

ถั่วแดง, ดิบ

0.73

ถั่วแระ, ต้ม

0.31

 

การเก็บรักษาคุณค่าทางโภชนาการ

Google