การวินิจฉัยโรคหอบหืด

แพทย์จะวินิจฉัยโดยอาศัยประวัติ การตรวจร่างกาย และการตรวจสมรรถภาพปอด

เมื่อไรจึงจะสงสัยว่าเป็นโรคหอบหืด

 หากคุณมีอาการดังต่อไปนี้ควรไปพบแพทย์ เพื่อการตรวจ Spirometry เพื่อการวินิจฉัยว่าเป็นหอบหืดหรือไม่

1. มีประวัติ ไอ แน่นหน้าอก หายใจมีเสียงดังหวีด และหอบเป็นๆหายๆ  
2. มีอาการหอบหืดเกิดขึ้นทันที่เมื่อได้รับสิ่งกระตุ้น และอาการดังกล่าวจะหายไปได้เอง หรือหายไปเมื่อได้ยาขยายหลอดลม     
3. ผู้ป่วยที่ไม่ได้รับการรักษาจะมีหอบหืดเกิดขึ้นหรือเป็นมากขึ้นในเวลากลางคืน
4. มีประวัตผื่นคัน อาการคันและอักเสบของเยื่อบุตา อาการคัดจมูกเรื้อรังหรืออาการจาม 
5. มีประวัติหอบหืดในครอบครัว
6. อาการหอบหืดจะเกิดหรือเป็นมากขึ้นในภาวะดังต่อไปนี้                                          

• หลังออกกำลังกาย
• เป็นไข้หวัด
• ควันบุหรี่
• เกศรดอกไม้
• รังแคสัตว์
• ฝุ่นจากหมอน พรม ผ้าห่ม
• อุณหภูมิเปลี่ยนแปลง
• อารมณ์ผันผวน
• สารเคมีเช่นกลิ่นสี spray
• ยา เช่น Aspirin

การตรวจวินิจฉัย 

แพทย์จะซักประวัติและตรวจร่างกายซึ่งจะแตกต่างในแต่ละราย อาจจะตรวจไม่พบอะไรในขณะที่ปลอดอาการ ในขณะที่เกิดอาการหอบหืดจะตรวจได้ยินเสียงหวีด แพทย์จะซักประวัติต่างดังนี้

• ประวัติการเจ็บปวดในอดีตโดยเฉพาะประวัติการเป็นโรคปอด หรือไอเรื้อรัง

• ประวัติการเจ็บป่วยในครอบครัวโดยเฉพาะโรคหอบหืด

• อาการที่เป็น ความถี่ ความรุนแรง และการบรรเทาด้วยยาอะไร

• ประวัติภูมิแพ้ของตัวเอง และครอบครัว

• ประวัติของสิ่งที่มากระตุ้นทำให้เกิดอาการหอบหืด เช่นสถานที่ อากาศ สิ่งของ สัตว์เลี้ยง

• ประวัติการตรวจสมรรถภาพของปอด

ภาวะอื่นๆที่พบร่วมกับโรคหอบหืด

• อาการภูมิแพ้

• อาการคัดจมูก น้ำมูกไหล หรือไซนัสอักเสบ

• การที่มีภาวะกรดในกระเพาะอาหารไหลย้อน gastroesophageal reflux disease

การตรวจทางห้องปฏิบัติการ

            การตรวจทางห้องปฏิบัติการที่สำคัญ ได้แก่ การวัดการอุดกั้นของทางเดินหายใจด้วยเครื่อง spirometry เช่นการวัด FEV1 [force expiratory volume in one minute] หรือวัดเครื่อง peak flow meter เพื่อวัด PEF [peak expiratory flow]  แพทย์อาจวัดค่าผันผวนของ PEFที่เกิดขึ้นในแต่ละช่วงวัน เช่น เช้า กลางวัน เย็น ในระยะเวลา1-2 สัปดาห์ ถ้ามีความผันผวนของค่าสูงสุดและต่ำสุดมากกว่าร้อยละ20 ถือว่าเป็นหอบหืด

Spirometry

• FEV1 เพิ่มขึ้น15%หลังการพ่นยา beta-agonist 15นาที
• FEV1เพิ่มขึ้น20%หลังได้ steroid ชนิดกินหรือชนิดพ่น14วัน
• PEF ค่าผันผวนPEF มากกว่า 20%

                           ค่าผันผวน=(PEFสูงสุด-PEFต่ำ)*100)หารด้วย(PEFสูงสุด-PEFต่ำ)/2

FEV1 คือการวัดความเร็วของลมที่เป่าออกมาอย่างแรงที่เวลา 1 วินาที นับตั้งแต่เริ่มเป่า

การวินิจฉัยโรคหอบหืด การตรวจสมรรถภาพปอด การตรวจ Peak flow rate

ต้องรู้เกี่ยวกับโรคหอบหืด | ต้องรู้จักวิธีพ่นยา | ต้องรู้จักชนิดของยาที่รักษา | ต้องมีแผนการรักษาด้วยตัวเอง | ต้องมีแผนฉุกเฉินในการรักเวลาหอบมาก | ต้องหลีกเลี่ยงสิ่งแวดล้อมที่แพ้ | ต้องรู้จักประเมินอาการของโรค | ต้องมีแผนเรื้อรัง