มะเร็งถุงน้ำดี
นิ่วในถุงน้ำดีเกิดได้อย่างไร
ตับ
liver เป็นอวัยวะสร้างน้ำดี
ซึ่งจะส่งไปเก็บที่ถุงน้ำดี
เมื่อต้องการไปย่อยไขมัน
ถุงน้ำดีก็บีบตัวส่งน้ำดีไปตามท่อน้ำดี
common bile duct เข้สู่ลำไส้ doudenum
และย่อยอาหาร
น้ำดีประกอบด้วย น้ำ ,cholesterol ,ไขมัน,
bile salt
เมื่อน้ำในน้ำดีลดลงก็ทำให้เกิดนิ่ว
พบบ่อยๆมี 2 ชนิดคือ
นิ่วที่เกิดจาก cholesterol
และนิ่วที่เกิดจากเกลือต่างๆ
นิ่วในถุงน้ำดีอาจจะหลุดและอุดทางเดินน้ำดีทำให้เกิดตัวเหลืองตาเหลือง
ถุงน้ำดีอักเสบ
ตับอ่อนอักเสบ เป็นต้น
ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดนิ่ว
- คนอ้วนจะเกิดนิ่วที่มี
cholesterol
เนื่องจากการบีบตัวของถุงน้ำดีลดลง
- การได้ฮอร์โมน
estrogen
จากการรับประทานหรือตั้งครรภ์ทำให้ระดับ
cholesterol ในน้ำดีสูง
- เชื้อชาติ
- เพศ
หญิงพบมากกว่าชาย
- อายุที่พบบ่อยอายุ
60 ขึ้นไป
- ได้ยาลดไขมันบางชนิด
ทำให้ cholesterol ในน้ำดีสูง
- ผู้ป่วยเบาหวาน
เนื่องจากมีระดับ triglyceride สูง
- การลดน้ำหนักอย่างรวดเร็ว
ทำให้ร่างกายละลายไขมันมากไป
อาการของโรคนิ่วในถุงน้ำดี
ผู้ป่วยบางรายอาจจะไม่มีอาการอะไร
บางรายมีอาการปวดเฉียบพลัน
- ปวดท้องบนขวาปวดตลอดอาจจะปวดนานเป็นชั่วโมง
- ปวดมักจะปวดอยู่บริเวณสะบัก
- อาจจะปวดร้าวไปไหล่ขวา
- มีอาการคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย
ผู้ป่วยบางรายอาจจะมีอาการเรื้อรังโดยมากมักจะสัมพันธ์กับอาหารมัน
อาการอื่นที่พบมี
- ท้องอืด
- รับประทานอาหารมันแล้วทำให้ท้องอืด
- ปวดมวนท้อง
- เรอเปรียว
- มีลมในท้อง
- อาหารไม่ย่อย
ถ้าท่านมีอาการเหล่านี้ควรพบแพทย์
- ไข้สูง
และมีเหงื่อออก
- ไข้เรื้อรัง
- ตัวเหลืองตาเหลือง
หรือที่เรียกดีซ่าน
- อุจาระเป็นสีขาว
การวินิจฉัย
หลังจากซักประวัติและตรวจร่างกายหากสงสัยว่าเป็นโรคนิ่วในถุงน้ำดี
แพทย์จะส่งตรวจ ultrasound
โดยใช้คลื่นเสี่ยงความถี่สูงตรวจหานิ่ว
บางรายแพทย์จะตรวจพิเศษ เช่น Endoscopic
retrograde cholangiopancreatography (ERCP) เป็นการตรวจโดยการส่องกล้องเข้าในท่อน้ำดีเพื่อหาตำแหน่งของนิ่วในท่อน้ำดี
การรักษา
นิ่วในถุงน้ำดีที่ไม่มีอาการไม่จำเป็นต้องผ่าตัด
นิ่วที่มีอาการต้องผ่าตัดเอานิ่วออกวิธีทีนิยมคือ
laparoscopic cholecystectomy
โดยการเจาะที่หน้าท้องเป็นรูหลายรูแล้วใส่เครื่องมือเพื่อตัดเอาถุงน้ำดีออกมา
วิธีนี้สะดวก
เจ็บน้อยกว่าการผ่าตัดแบบเก่า
และอยู่ในโรงพยาบาลไม่นาน
ผู้ป่วยบางรายหลังส่องดูแล้วผ่าตัดแบบ
laparoscopic cholecystectomy
ไม่ได้ต้องเปลี่ยนโดยการผ่าตัดแบบเก่า
นิ่วที่อยู่ในท่อน้ำดีอาจจะเอาออกโดยการทำ
Endoscopic retrograde cholangiopancreatography (ERCP)
และเอานิ่วออก
การรักษาโดยไม่ต้องผ่าตัดผลที่ได้ยังไม่ดี
คือ
- Oral
dissolution therapy เป็น bile acid
ใช้ละลายนิ่วที่เป็น cholesterol
ที่ก้อนไม่ใหญ่
ต้องใช้เวลานานในการละลาย
ผลข้างเคียงอาจทำให้เกิดท้องร่วง
และตับมีการอักเสบเล็กน้อย
- Extracorporeal
shockwave lithotripsy (ESWL).โดยการใช้คลื่นแสงกระแทกให้นิ่วแตก
หลังการทำผู้ป่วยอาจจะปวดท้อง
และอัตราผลสำเร็จต่ำ
ถุงน้ำดีถูกตัดออกไปแล้วมีผลอย่างไรต่อร่างกาย
เนื่องจากถุงน้ำดีเป็นที่เก็บน้ำดีไว้
เมื่อต้องการใช้ถุงน้ำดีก็จะบีบตัวไล่น้ำดีออกมา
คนที่ถูกตัดถุงน้ำดีจะมีน้ำดีไหลออกมาตลอดทำให้ผู้ป่วยบางรายมีอาการท้องร่วง
บางรายงานแนะนำต้องตรวจระดับ
cholesterol
|