Osteoarthritis

โรคข้อเสื่อมคืออะไร

เป็นโรคที่เกิดกับกระดูกอ่อน [cartilage]และเนื้อเยื่อรอบข้อทำให้เนื้อเยื่อเหล่านั้นมีจำนวนมากโดยมากมักเกิดกับข้อ นิ้ว ข้อมือ ข้อกระดูกต้นคอ ข้อกระดูกหลัง ปกติกระดูกอ่อนจะหุ้มอยู่ปลายกระดูกทำให้การเคลื่อนไหวของข้อราบลื่นและไม่ปวดกระดูกอ่อนสามารถรับแรงกระแทกจากกระดูก ผู้ป่วยทีเกิดกระดูกเสื่อม กระดูกอ่อนทีหุ้มข้อจะสึกทำให้เวลาเราเคลื่อนไหวกระดูกจะเสียดสีกันเกิดอาการ ปวด บวม แดง ร้อน เมื่อเวลาผ่านไปจะมีกระดูกงอกเข้าในข้อ และมีเศษกระดูกลอยอยู่ในข้อจะทำให้เกิดอาการปวดข้อมากยิ่งขึ้น และเคลื่อนไหวลำบาก

ท่านจะทราบไดอย่างไรว่าเป็นโรคข้อเสื่อม

ตำแหน่งที่ข้อเสื่อมพบบ่อย

เนื่องจากโรคนี้จะค่อยๆเป็น และเป็นได้ทุกข้อ อาการ เริ่มด้วยอาการปวดโดยมากมักจะปวดตอนเช้าออกกำลังแล้วหาย หากเป็นมากขึ้นการออกกำลังจะทำให้ปวดมากขึ้น ข้อขยับได้น้อยลงเวลาขยับข้อจะเกิดเสียงกระดูดเสียดสี หลังจากนั้นข้อจะโตขึ้นเนื่องจากมีการสร้างกระดูกอ่อน เอ็น และเนื้อเยื่อเพิ่ม กล้ามเนื้อรอบข้ออ่อนแรงเวลาเดินจะทำให้ปวดมากขึ้นข้อที่เป็นได้แก่ ข้อนิ้ว ข้อเข่า ข้อไหล่ ข้อสะโพก ข้อกระดูกหลัง จากรูปจะพบว่าข้อนิ้วผิดรูป และข้อบวม อาการตามข้อต่างๆ

• ข้อมือ โดยเฉพาะข้อนิ้วเป็นข้อปลายนิ้วทำให้เกิดตุ่มที่เรียกว่า Heberden nodes มักจะมีประวัติในครอบครัว เป็นมากในผู้หญิง นิ้วที่เป็นจะใหญ่
• ข้อเข่า
• ข้อสะโพก
• กระดูกสันหลัง

สาเหตุของข้อเสื่อม

• อายุ พบมากในคนสูงอายุแต่ก็ไม่ใช่ปัจจัยสำคัญ
• อ้วน
• ข้อได้รับอุบัติเหตุจากการเล่นกีฬา หรือจากการทำงาน
• กรรมพันธุ์
• อายุน้อยกว่า 45 ผู้ชายเป็นมากกว่าผู้หญิง อายุมากกว่า 45 ผู้หญิงเป็นมากกว่าผู้ชาย

อาการของข้อเสื่อม

• ปวดข้อมักจะปวดข้อตลอดวันหรือปวดมากเวลาใช้งานเวลาพักจะหายปวด ปวดตอนกลางคืน
• ข้อติดขณะพัก มักจะเป็นไม่นานพอขยับนิ้วสักพักจะดีขึ้น แต่ข้อไม่ติดตอนเช้าเหมือนโรคrheumatoid
• ข้อจะบวม มักจะเป็นกระดูกที่โตขึ้น

สัญญาณเตือนว่าจะเป็นโรคเข่าเสื่อม

• มีอาการปวดข้ออยู่ตลอดเวลา
• ข้อจะยึดหรือข้อติดหลังจากตื่นนอน หรืออยู่ท่าใดท่าหนึ่งนานๆ
• ข้อบวมหรือกดเจ็บ
• รู้สึกเหมือนกระดูกกระทบกัน
• ข้อเสื่อมมักจะไม่มีแดง หรือร้อน

การวินิจฉัย

การวินิจฉัยจะอาศัยประวัติและการตรวจร่างกายรวมทั้งการx-ray

การรักษา

1. การทำกายภาพเพื่อป้องกันความพิการและเพิ่มความแข็งแรงของข้อควรได้รับการดูแลจากแพทย์เฉพาะทาง
2. การออกกำลังควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ การออกกำลังกายจะช่วยลดอาการปวด ข้อมีการเคลื่อนไหวดีขึ้น
3. การเปลี่ยนพฤติกรรมการดำรงชีวิต เช่น การนั่ง การยืน การนอน การเลือกเตียง การเลือกหมอน การยกของหนัก
4. การเลือกใช้ยาในการลดอาการเจ็บปวดมียาให้เลือกใช้ 3 กลุ่มได้แก่
• ยาใช้ยา NSAID เช่น aspirin ibuprofen diclofenac ketoprofen เนื่องจากยากลุ่มนี้ระคายกระเพาะควรปรึกษาแพทย์หากคุณเป็นโรคกระเพาะอาหาร
• ใช้ยาแก้ปวดกลุ่มใหม่ชื่อ COX-2 inhibitors ซึ่งมีผลต่อกระเพาะอาหารน้อยได้แก่ยา celecoxib (Celebrex) และ rofecoxib (Vioxx) ผลข้างเคียงอาจจะทำให้บวมและเกิดโรคหัวใจ
• การใช้ยา paracetamol ซึ่งลดอาการปวดได้ดี แต่ไม่ลดอาการบวม ต้องระวังในผู้ที่เป็นโรคตับ
5. ยาชนิดอื่นทีใช้บรรเทาอาการปวด

• ยาทาซึ่งมีทั้งชนิดร้อนและเย็น สามารถบรรเทาอาการเจ็บปวด
• ยา steroid ฉีดเข้าข้อ เป็นการลดอาการปวดได้ชั่วคราว ไม่แนะนำให้ฉีดเกิน 2-3 ครั้งต่อปี
• การฉีดสาร hyaluronic acid เข้าไปในข้อเสมือนน้ำหล่อลื่นเทียม

6. การประคบร้อนและประคบเย็น
7. การลดน้ำหนัก
8. การผ่าตัด สามารถทำได้หลายวิธี

• นำเศษกระดูกอ่อนที่ฉีดขาดทิ้ง
• ทำให้ผิวกระดูกเรียบ
• จัดเรียงกระดูกใหม่
• การเปลี่ยนข้อ

9. การป้องกันการใช้งานข้อมากเกินไป

• การใช้ไม้เท้าสำหรับผู้ป่วยเข่าเสื่อม
• เลือกการออกกำลังกายที่มีแรงต่อข้อน้อยเช่น การขี่จักรยาน การว่ายน้ำ
• เลือกรองเท้าที่มีแผ่นรองรับการกระแทกเวลาเดิน
• หากขายาวไม่เท่ากันต้องแก้ไข
• หลีกเลี่ยงการขึ้นบันไดบ่อยๆ

10. แพทย์ทางเลือกซึ่งมีหลายวิธี.

การออกกำลังกาย

การออกกำลังกายจะให้ประโยชน์สำหรับผู้ป่วยโรคข้อเสื่อมอย่างมาก และยังสามารถลดอาการปวด ประโยชน์ของการออกกำลังต่อโรคข้อมีดังนี้

• การออกกำลังกายจะทำให้ข้อแข็งแรง กล้ามเนื้อแข็งแรง ข้อมีการเคลื่อนไหวได้ดี ทำให้ปวดน้อยลง
• ข้อที่มีการเคลื่อนไหวอยู่เสมอจะมีความแข็งแรง กระดูกไม่พรุน และไม่มีข้อติด
• การออกกำลังจะช่วยในการลดน้ำหนัก