สุขภาพ >> อาหารสุขภาพ >> lecithin

สาร Lecithin

สำหรับผู้ที่นิยมซื้อวิตามินรับประทานเป็นประจำคงจะรู้จักสาร Lecithin แต่น้อยคนจะรู้จักเจ้าสารตัวนี้ว่ามีที่มาอย่างไร มีประโยชน์อย่างไร คนเราจำเป็นต้องรับประทานสารตัวนี้หรือไม่

สาร Lecithin คืออะไร

Lecithin ,Cholin, Phosphatidylcholin เป็นสารอาหารที่พบในธรรมชาติ ตัวที่ออกฤทธิ์ใน Lecithin คือ Phosphatidylcholin สาร Lecithinจะมี Cholin เป็นส่วนประกอบประมาณร้อยละ 18 ปัจจุบันมี การสังเคราะห์ Lecithin จากถั่วเหลืองซึ่งนำไปผสมในอาหาร

สาร Choline มีความสำคัญต่อเซลล์โดยเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างของเซลล์ เป็นสารที่นำข้อมูลจากเส้นประสาทไปสู่เซลล์ และมีผลต่อการเผาผลาญของไขมัน

คนเราต้องการ Lecithin เท่าใด

สมัยก่อนไม่ค่อยพบว่ามีการขาดสาร Lecithin แต่ปัจจุบันคนนิยมรับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำจึงอาจจะทำให้เกิดการขาด Lecithinในคนปกติต้องการ Lecithin วันละ6 กรัม ส่วน Cholin ต้องการวันละ 0.6-1 กรัม เราได้รับสารอาหารนี้จากธรรมชาติโดยเฉพาะอาหารที่ค่อนข้างจะมันตารางข้างล่างจะแสดงสารอาหารที่มีสาร Lecithin

     
ชนิดอาหาร phosphatidylcholine[mg] choline[mg]
Appleผลกลาง 30 .39
กล้วยผลกลาง 3.2 2.8
ตับวัว[3.5 oz] 3362 60.6
เนื้อวัว[3.5 oz] 466 0.8
กาแฟ [6 oz] 2 18.5
ไข่ ใบใหญ่ 2010 .2
นมหนึ่งถ้วย 27.9 3.8
ถั่วลิสง[1 oz] 107.3 13.2
ขนมปัง 1 แผ่น 6.6 2.5

สาร Lecithin สังเคราะห์

การสังเคราะห์สาร Lecithin ทำได้สองวิธีคือการสังเคราะห์จากน้ำมันถั่วเหลือง และ phosphatidylethanolamine (PPE) สารสังเคราะห์ Lecithinที่วางขายในท้องตลาดมี 3 รูปแบบคือ

  • Granulated lecithin ซึ่งทำเป็นรูปของเหลว 1 ชช.มีสาร Phosphatidylcholine (mg) 1700 มก.และมีCholine (mg) 230มก
  • capsules 1 เม็ดมีสาร Phosphatidylcholine (mg) 180 มก.และมีีCholine (mg) 24มก

พบว่าสังเคราะห์ค่อยข้างจะปลอดภัยสามารถรับประทาน Choline ได้มากถึง 20 กรับโดยที่ไม่เกิดผลข้างเคียง ผลข้างเคียงที่อาจจะพบได้แก่ แน่นท้อง คลื่นไส้ใจสั่นเหงื่อออก

ประโยชน์ของ Lecithin

การลด Cholesterol

ไขมัน Cholesterol สูงจะเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ การลดระดับCholesterol จะลดอัตราการตายและอัตราการเกิดโรคหัวใจ มีการทดลอง การใช้ Lecithinในการลดไขมันในอดีตแต่เป็นการศึกษาที่ไม่สมบูรณ์พบว่าการให้ Lecithin ขนาดวันละ 3.5 กรัมเป็นเวลา 30 วันสามารถลดระดับไขมันได้เชื่อเกิดจากกลไกดังต่อไปนี้

  • Lecithin ในอาหารจะลดการดูดซึมของ Cholesterol
  • Lecithin กระตุ้น apo-A1-HDL system ทำให้เกิดการขับไขมันออก
  • ทำให้ cholesterol กลายเป็นน้ำดี
  • จาการทดลองในหนูพบว่าการให้ Lecithin จะลดการเกิดหลอดเลือดแข็ง

การลด Homocystein

สาร Homocystein เป็นสารที่เกิดจากการสลายของ essential amino acid methionineทำให้เกิดสารamino acid ที่มี sulfer เป็นส่วนประกอบ หากมีสารดังกล่าวสูงในเลือดจะเป็นปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคหัวใจ ในการทำลายสาร Homocystein มีได้สองวิธี

  • วิธีแรกต้องมีกรด folic และวิตามิน B12เป็นตัวเร่ง
  • วิธีที่สองต้องมีวิตามิน B6 เป็นตัวช่วย

ดังนั้นหากร่างกายขาดวิตามิน B6,12 หรือกรดโฟลิกจะทำให้เกิดHomocystein ในเลือดสูงและเชื่อว่าการขาด Choline ก็จะทำให้ Homocysteinในเลือดสูง

การป้องกันตับ

เป็นทราบว่า choline เป็นส่วนประกอบที่สำคัญในการทำงานของเซลล์โดยเฉพาะตับพบว่าหากขาด choline จะทำให้เกิดไขมันพอกตับ แต่การทดลองจะพบว่าการให้ choline ร่วมกับสุราจะลดอัตราการเกิดไขมันพอกตับ แต่ต้องบอกไว้ก่อนนี้เป็นการทดลองในลิง

ช่วยความจำ

Choline เป็นสารตั้งต้นของ acetylcholine ซึ่งเป็นสารที่ถ่ายทอดคำสั่งของเซลล์สมอง ผู้ที่เป็น Alzheimer’s diseaseจะมีสารตัวนี้ต่ำดังนั้นเชื่อว่าการให้ Choline จะช่วยเรื่องความจำได้แต่ยังขาดหลักฐานสนับสนุน

ถั่วเหลือง Tran-fatty acid Lecithin ไขมันดีและไม่ดี ถั่วต่าง

ทบทวน 15-Aug-2004

Google