การเจาะเลือดเพื่อประเมิน | วิธีเจาะเลือดหาระดับน้ำตาลด้วยตัวเอง | การตรวจปัสสาวะ | Hemoglobin A1c | การเจาะหาไขมันในเลือด
โรคเบาหวานและการดูแลตัวเอง
วิธีตรวจปัสสาวะด้วยตัวเอง
เป็นวิธีที่สะดวกแต่ไม่นิยม มีข้อจำกัดในการประเมินผล
เพราะน้ำตาลจะถูกขับออกมาเมื่อระดับน้ำตาลในเลือดสูงเกิน 180 มก.%
สำหรับผู้สูงอายุอาจจะพบน้ำตาลในปัสสาวะเมื่อน้ำตาลในเลือดเกิน 220 มก.%
ดังนั้นการตรวจน้ำตาลในเลือดจึงบงบอกน้ำตาลในเลือดได้ไม่ดีนัก
นอกจากนั้นหากมีการอักเสบของกระเพาะปัสสาวะ
หรือเก็บปัสสาวะไม่ถูกต้องก็อาจจะทำให้การแปรค่าผิดไป
มีขั้นตอนปฏิบัติในการตรวจสอบปัสสาวะดังนี้
- ถ่ายปัสสาวะให้หมด
- ดื่มน้ำสะอาด 1-2 แก้ว
- ให้ถ่ายปัสสาวะลงในภาชนะที่สะอาด
- ตรวจสอบหาน้ำตาลในปัสสาวะโดยจุ่มแทบลงในภาชนะที่เก็บปัสสาวะแล้วยกขึ้นทันที
- ถือแผ่นทดสอบไว้ 30 วินาทีถึง 1 นาที
- เทียบสีกับข้างขวด
แถบแสดงภาวะน้ำตาลในปัสสาวะ มก.%
|
0 |
50 |
100 |
300 |
1000 |
ถ้าหากน้ำตาลในปัสสาวะเป็น 50-100 มก.%
คุณควรจะทบทวนและปรับปรุงการดูแลตัวเองในการควบคุมเบาหวาน
ถ้าผลตรวจน้ำตาลในปัสสาวะเป็น 300-1000 มก.%แสดงว่าควบคุมเบาหวานไม่ดี
ควรปรึกษาแพทย์
ข้อแนะนำสำหรับการตรวจปัสสาวะด้วยแทบ
- ต้องปิดฝาขวดให้แน่ เพราะแผ่นทดสอบอาจจะชื้นทำให้เสีย
- แผ่นที่จุ่มในปัสสาวะแล้วควรเทียบสีทันที ถ้าหากทิ้งไว้นานเกิน 2
นาทีห้ามนำไปเทียบสีอ่านผล เพราะเป็นผลที่คลาดเคลื่อน
- ห้ามเก็บขวดบรรจุแผ่นทดสอบไว้ในที่ร้อนจัด หรือถูกแสงแดด
- ภาชนะที่ใช้เก็บปัสสาวะต้องล้างให้สะอาด ปราศจากผงซักฟอก
เพราะอาจจะทำให้คลาดเคลื่อน
- ต้องตรวจดูวันหมดอายุทุกครั้ง
การตรวจหาส่ารคีโตนในปัสสาวะ
สารคีโตนเป็นสารเคมีที่ร่างกายสร้างขึ้น เมื่อร่างกายไม่สามารถใช้น้ำตาล
หรือเมื่อเราอดอาหาร ทำให้ร่างกายเผาผลาญไขมันในเนื้อเยื่อมาใช้ทำให้เกิดสารคีโตน
และกรดแลคติกเกิดขึ้น หากขาดอินซูลินนานๆจะมีสารคีโตนและกรดแลคติกมากที่เรียกว่า
คีโตอะซีโดซีส ( Ketoacidosis ) ดังนั้นการตรวจหาคีโตนในปัสสาวะจะทำให้ทราบว่าร่างกายขาดอินซูลินหรือไม่
ควรตรวจหาสารคีโตนในปัสสาวะเมื่อไร
- ระดับน้ำตาลในเลือดสูงมากกว่า 300 มก.%ขึ้นไป หรือมีระดับน้ำตาลในปัสสาวะ
3บวกถึง 4บวก
- เมื่อผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่1ไม่สบาย
| สิ่งที่เกิด |
การอ่านผล |
การปฏิบัติ |
| ไม่เปลี่ยนสี |
ไม่มีคีโตน |
ทำเหมือนปกติ |
| สีชมพู |
เริ่มมีคีโตน |
- ให้ดื่มน้ำมากๆ
- ออกกำลังกายได้ตามปกติ
|
| สีม่วงอ่อน |
มีคีโตนเล็กน้อย |
| สีม่วง |
มีคีโตนปานกลาง |
- ให้ดื่มน้ำมากๆ
- งดออกกำลังกาย
- โทรปรึกษาแพทย์
|
| สีม่วงแก่ |
มีคีโตนมาก |
ข้อดีของการตรวจสารคีโตน
- สามารถป้องกันภาวะคีโตอะซิโดซิส
- สามารถแก้ไขภาวะเกิดคีโตอะซีโดซีสได้ทันท่วงที
- สามารถควบคุมระดับน้ำตาลให้ใกล้เคียงปกติ
- สามารถเข้าเล่นกีฬาได้อย่างปลอดภัย
- ทำให้ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่1 มีชีวิตยืนยาวอย่างมีความสุข
การเจาะเลือดเพื่อประเมิน | วิธีเจาะเลือดหาระดับน้ำตาลด้วยตัวเอง | การตรวจปัสสาวะ | Hemoglobin A1c | การเจาะหาไขมันในเลือด |