ยาเม็ดลดน้ำตาลในเลือด
Metformin
เนื่องจากยานี้มีผลทำให้เบื่ออาหาร
ดั้งนั้นจึงเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีน้ำหนักมาก
ยานี้ลดน้ำหนักได้ประมาณ 0.6
กิโลกรัม
มีผลดีต่อระดับไขมันในเลือดเพราะสามารถลด
Triglyceride 10-20% ลด Cholesterol 5-10 % ลด LDL 8% เพิ่ม HDL
2% ทำให้ลด Fasting blood sugar ลงได้
58 มก.% ลด HbA1cได้ 1.8% หากใช้ร่วมกับ
sulfonylurea สามารถลด FPG ได้ 100 มก.%
ดังนั้นหากน้ำตาลในเลือดมากกว่า
300มก.%มักไม่ได้ผลจากยารับประทาน
กลไกการออกฤทธิ์
- ลดการสร้างน้ำตาลจากตับ
[decrease glycogenolysis,decrease gluconeogenesis]
- ทำให้น้ำตาลเข้าเซลล์ดีขึ้น
[insulin-stimulated glucose transport in muscle cell]
ผลข้างเคียงของยา
- มีอาการคลื่นไส้อาเจียน
ท้องอืด ท้องเสีย
ควรแนะนำให้รับประทานยาพร้อมอาหารหรือหลังอาหาร
- ภาวะเป็นกรดในเลือด Lactic acidosis
โดยมากพบในผู้ป่วยที่มีปัจจัยเสี่ยง
เช่น โรคไต โรคตับ
ภาวะติดเชื้อ
ข้อห้ามใช้
- ไตเสื่อมค่า serum creatinin>1.5 มก.%
- มีภาวะอื่นๆที่มีโอกาสเกิด
lactic acidosis
- ผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจ
โรคตับ
และผู้สูงอายุควรใช้อย่างระมัดระวัง
ยาที่มีจำหน่ายในประเทศไทย
diamet ,Formin500/850, Glucomet ,Glucophage
500/850 ,Gluformin ,Glustress ,Gluzolyte Mafomin ME-F Metformed Metfro-500
Metfron Miformin
Pocophage Poli-Formin Prophage Serfomin Siamformet
Alpha-Glucosidase
inhibitors (acarbose]
เป็นยาที่นำมาใช้รักษาผู้ป่วยเบาหวานโดยลดการดูดซึมสารอาหารที่ลำไส้เล็กส่วนต้น
สามารถลด FPG ได้16-20 มก.% ลด HbA1c ได ้0.59 %
และลดน้ำตาลหลังอาหาร [post prandrial
glucose] ได้ 51 มก.%
ข้อบ่งชี้ในการใช้
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่สองที่มีระดับน้ำตาลสูงไม่มาก
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่สองที่มีระดับน้ำตาลหลังอาหารสูง
- ใช้ร่วมกับยาเม็ดลดน้ำตาลชนิดอื่น
- ใช้ร่วมกับอินซูลินในการรักษาเบาหวานชนิดที่1
ผลข้างเคียงของยา
- ท้องอืด ท้องเดิน ปวดท้อง
ควรเริ่มยาแต่น้อยเคี้ยวพร้อมอาหาร
- ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
- ทำให้ตับอักเสบได้
เพื่อลดผลข้างเคียงทางระบบทางเดินอาหารให้เริ่มยาขนาดน้อยที่สุด
25 มก. และเพิ่มขนาดยาอย่างช้าๆพร้อมอาหารมื้อที่รับประทานให้น้อยที่สุด
ผู้ป่วยไตเสื่อมก็ไม่ควรใช้ยานี้
ข้อห้ามใช้
- โรคทางเดินอาหาร เช่น
แผลในกระเพาะ ลำไส้อักเสบ
- ไตเสื่อม
- เบาหวานชนิดที่หนึ่งที่ไม่ได้รับอินซูลิน
- ผู้ป่วยโรคตับแข็ง
ยาที่มีจำหน่ายในประเทศไทย
Glucobay 50/100 Basen 0.2/0.3
Troglitazone
ยาตัวนี้ดูดซึมเร็ว
ให้พร้อมอาหารตอนเช้าสามารถลด
FPG 25-40 มก.% ลด HbA1c 0.6-1 %
ยาตัวนี้ลดระดับ triglyceride ลดระดับ
insulin แต่เพิ่มระดับ HDL และระดับ LDL
กลไกการออกฤทธิ์
- เพิ่มการออกฤทธิ์ของอินซูลิน
แต่ไม่เพิ่มการหลั่งการหลั่งอินซูลิน
- เพิ่มการใช้ glucose
ในกล้ามเนื้อ
- ลดการสร้างน้ำตาลจากตับ
ข้อบ่งชี้ในการใช้ยา
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่2 ที่มีภาวะดื้อต่ออินซูลินร่วมด้วย
- ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ไม่สามารถทนต่อ Metformin
ข้อห้ามใช้
- เบาหวานชนิดที่1 ที่ไม่ได้รับอินซูลิน
- ตั้งครรภ์
- โรคตับระยะเฉียบพลัน
- หัวใจล้มเหลว
-
ผลข้างเคียงของยา
- มีการลดลงของความเข้มของเลือด
แต่อยู่ในเกณฑ์ปกติ
- อาจทำให้ตับอักเสบ
ควรเจาะเลือดตรวจการทำงานของตับทุก 2 เดือนเป็นเวลา 1 ปี
- ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ
- ภาวะบวมเกิดจากการคั่งของน้ำพบได้ประมาณร้อยละ 7-15
- น้ำหนักตัวเพิ่มประมาณ 2 กม.
ข้อควรระวัง
ควรระวังในโรคตับ
คนให้นมบุตร คนท้อง และคนที่หัวใจวาย
ยาที่มีขายในประเทศไทยคือ Avandia,Actose |