ข้อบงชี้ในการฉีดอินซูลิน ชนิดของอินซูลิน การดูดซึมของอินซูลิน วิธีการฉีดอินซูลิน

วิธีการฉีดอินซูลิน

การฉีดอินซูลินนั้น แบ่งการฉีดได้หลายวิธี

1. การฉีดยาออกฤทธิ์ระยะปานกลาง [intermediate-acting insulin]วันละครั้ง การฉีดวิธีนี้ไม่เพียงพอในผู้ป่วยเบาหวานทั่วไป กล่าวคือระดับยาจะสูงสุดตอนเย็นอาจเกิดภาวะน้ำตาลต่ำได้ ขณะที่ตอนกลางคืนระดับอินซูลินลดต่ำลง อาจเกิดภาวะน้ำตาลสูงได้อาจจะฉีดในตอนเช้า หรือก่อนนอนก็ได้ขึ้นกับว่าน้ำตาลสูงตอนกลางวันหรือสูงตอนเช้า
2. การฉีดยาอินซูลินแบบ insulin mixture โดยฉีดตอนเช้าซึ่งทำให้คุมระดับน้ำตาลตอนเช้าและกลางวันได้ดี
3. การฉีดอินซูลิน 2 ครั้งโดยใช้ชนิดออกฤทธิ์ปานกลาง [intermediate-acting insulin] โดยแบ่งฉีดเช้าและเย็น ขนาดยาในตอนเช้าประมาณ 2/3ของขนาดยาทั้งวัน และขนาดยาตอนเย็นประมาณ 1/3
4. การฉีดยาวันละสองครั้งโดยใช้ insulin mixture โดยฉีดตอนเช้าและเย็น
5. การฉีดยาวันละ 3-4 ครั้ง [multiple injection] โดยการฉีด Regular insulin ก่อนอาหาร 3มื้อ และฉีด Long-Acting Insulin ก่อนนอน วิธีนี้เรียนแบบธรรมชาติทำให้คุมน้ำตาลได้ดี
6. การใช้ continuous subcutaneous infusion pump โดยการให้ regular insulin ขนาดต่ำตลอดเวลา และฉีดเพิ่มขึ้นก่อนอาหาร

การเลือกวิธีฉีดยา การเลือกชนิดวิธีฉีดขึ้นกับโรคของผู้ป่วยและระดับน้ำตาล

• ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่หนึ่งควรใช้วิธีที่ 5 คือ การฉีดยาวันละหลายครั้งเนื่องจากการฉีดยาวันละ 1-2 ครั้งไม่สามารถป้องกันโรคแทรกซ้อนได้
• ผู้ป่วยเบาหวานที่ตั้งครรภ์ควรใช้วิธีที่5ด้วยเช่นกัน
• ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่สองควรเริ่มต้นใช้วิธีที่ 4 เริ่มด้วยชนิด 70/30ก่อน
• ผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่เคยได้รับยาเม็ดลดน้ำตาลมาก่อนให้เริ่มด้วยวิธีที่ 1 โดยอาจเริ่มต้นใช้ยาขนาดต่ำ 10 ยูนิต

จะเริ่มฉีดอินซูลินขนาดเท่าใด

กรณีที่อาจเกิดอันตรายจากการให้อินซูลินขนาดสูง เช่นคนแก่ หรือรูปร่างผอมควรเริ่มในขนาดน้อยก่อนคือ 10-20 ยูนิต/วัน โดยทั่วไปเริ่ม 0.6 ยูนิต/ก.ก./วัน

การปรับขนาดของอินซูลิน

ควรปรับขนาดของยาฉีดหลังจากฉีดไปแล้ว 3-7 วัน ควรแนะนำให้ฉีดวันละ 2 ครั้ง ผู้ป่วยควรได้รับการตรวจน้ำตาลในเลือดหรือปัสสาวะก่อนและหลังอาหารแต่ละมื้อเพื่อเป็นการช่วยพิจารณาในการปรับยา

การออกกำลังกาย

โดยทั่วไปไม่ควรฉีดอินซูลินบนอวัยวะที่ใช้ในการออกกำลังกาย เช่น หากท่านจะวิ่งควรเลือกฉีดที่แขน หรือท้อง เนื่องจากบริเวณที่ออกกำลังจะดูดซึมอินซูลินได้ดีเป็นสาเหตุให้เกิดภาวะน้ำตาลต่ำ

วิธีการเตรียมยาและวิธีฉีดยา

การเลือกเข็มฉีดยา

	กระบอกฉีดยาและมียาอยู่ในกระบอก ข้อดีสะดวกพกพาติดตัวได้ เข็มมีขนาดเล็กฉีดไม่ค่อยเจ็บ ไม่เปลืองยา ฉีดได้หลายครั้ง แต่ราคายาจะแพงกว่า
	หัวเข็มสวมกับกระบอกฉีดยาข้อเสียเปลืองยาเนื่องจากยาส่วนหนึ่งคงเหลือในหัวเข็ม เข็มมีขนาดใหญ่ ฉีดเจ็บ
	หัวเข็มติดกับกระบอกฉีดยา ข้อดีคือเข็มมีขนาดเล็กฉีดไม่เจ็บ ไม่เปลืองยา

 

มีทั้งพลาสติกและหลอดแก้ว ปัจจุบันนิยมใช้แบบพลาสติก ซึ่งมีหัวเข็มชนิดเปลี่ยนได้และชนิดหัวเข็มติดกับกระบอกฉีด สามารถใช้ได้หลายครั้ง หลังใช้ให้ครอบปลายเข็มและเก็บไว้ในตู้เย็น

Insulin reaction

ผลแทรกซ้อนจากการฉีดอินซูลินคือภาวะน้ำตาลต่ำ hypoglycemia บางท่านเรียก อินซูลินช็อก ซึ่งอาจจะเกิดจาก ได้รับอินซูลินมากไป หรือรับประทานอาหารน้อยไป หรือออกกำลังกายมากเกินไป ท่านผู้อ่านที่ฉีดอินซูลินควรจะต้องรู้อาการและการรักษาเบื้องต้นและจะต้องพกอาหารว่าง เช่น ขนมปัง หรือน้ำผลไม้ หรือลูกอมติดตัวไว้

ผลข้างเคียงของการฉีดอินซูลิน

• อาจจะเกิดผื่นคันจากการแพ้อินซูลิน

• ผิวหนังบริเวณที่ฉีดยาอาจจะเกิดรอยบุ๋มหรือรอยนูนขึ้น

• อาจจะเกิดอาการใจสั่นเนื่องจากน้ำตาลในเลือดต่ำ