|
ไขมันในเลือด จะเลือกbutterหรือmagarine
โรคเบาหวานและภาวะไขมันในโลหิตสูง
การควบคุมระดับน้ำตาลในกระแสเลือดเป็นอย่างดีสามารถลดอัตราการเกิด
[Microvascular complication] โรคแทรก ซ้อนทางตาและไตแต่ไม่สามารถลดโรคแทรกซ้อนทางหัวใจได้ เนื่องจากโรคแทรกซ้อนโรคหลอดเลือดหัวใจ เกิดจากหลายสาเหตุเช่นความดันโลหิตสูง
ระดับ cholesterol
สูงร่วมกับการสูบบุหรี่ |
จะเริ่มรักษาไขมันในเลือดสูงเมื่อไร
เป้าหมายของการรักษาไขมันในโลหิตสูงในผู้ป่วยเบาหวานและกลุ่มที่เคยเป็นโรคหัวใจคือ
LDL<100 mg% ในกลุ่มที่ไม่เคยเป็นโรคหัวใจหรือเป็นโรคเบาหวานเราจะคุม
LDL <130 มก%, Triglyceride<200 mg%, HDL>45 mg%[ผู้หญิงให้บวก10
มก]
- ผู้ป่วยเบาหวานทีมีโรคหลอดเลือดหัวใจตีบจะให้ยาเมื่อระดับ
LDL>100 มก.%หลังคุมอาหารและออกกำลังกาย
- ผู้ป่วยเบาหวานที่ไม่มีโรคหลอดเลือดหัวใจตีบจะให้ยาเมื่อระดับ
LDL>130 มก.%หลังคุมอาหารและออกกำลังกาย
ควรจะรักษาไขมันชนิดไหนก่อน
เป็นที่ทราบกันดีว่าโรคเบาหวานมักจะมีการเพิ่มของ
triglyceride และ LDL cholesterol แต่ระดับ HDL cholesterol
ลดลง
ยาที่รักษาไขมันในโลหิตสูงไม่สามารถรักษาไขมันได้พร้อมกันทั้ง
3 ชนิดจึงจำเป็นต้องเลือกรักษา
จากหลักฐานพบว่าการลด LDL cholesterol
สามารถลดการเกิดโรคหัวใจได้
ตารางข้างล่างเป็นลำดับการรักษาไขมันในโลหิตสูง
ตารางแสดงลำดับการรักษาไขมันในโลหิตสูงในผู้ป่วยเบาหวาน
| ประเภทของไขมันที่สูง
|
ลำดับการรักษา
|
- ไขมัน LDL cholesterol สูง
|
|
- ไขมัน HDL cholesterol ต่ำ
|
- เริมด้วยลดน้ำหนัก
ออกกำลังกาย งดบุหรี่
- ควบคุมเบาหวานให้ดี
- ใช้ยา nicotinic acid
แต่ต้องระวังน้ำตาลจะขึ้น
หรือใช้ยา fibrate
|
- ไขมัน triglyceride สูง
|
- เริ่มด้วยการคุมน้ำตาลให้อยู่ในเกณฑ์ที่ดีและการควบคุมอาหาร
- ใช้ยา fibrate
- ใช้ ยา statin ถ้าพบว่าระดับ
LDL cholesterol และ triglyceride เพิ่มขึ้น
|
- ไขมัน triglyceride และ LDL
เพิ่มแต่ HDL ลด
|
- เริ่มด้วยการควบคุมน้ำตาลให้ดีร่วมกับยา
statinขนาดสูงเป็นทางเลือกอันดับแรก
- การควบคุมน้ำตาลให้ดีร่วมกับยา
statin และการใช้ยา fibrateเป็นทางเลือกที่สอง
- การควบคุมน้ำตาลให้ดีร่วมกับยา
resin กับยา fibrate
เป็นทางเลือกที่สาม
- ทางเลือกสุดท้ายคือการควบคุมน้ำตาลให้ดีร่วมกับยา
resin กับยา nicotinic acid
|
ยาที่ใช้ลดไขมันมีอะไรบ้าง
- Hydroxy methylglutaryl coenzyme A reductase [HMGCoAR] inhibitor
[STATIN] ลดได้ทั้ง
cholesterol และ triglyceride แต่ลด cholesterol
ได้ดีกว่า
ยานี้ควรให้หลังอาหารเย็นหรือก่อนนอน
ผลข้างเคียงของยาชนิดนี้มีน้อย
คือแน่นท้อง ท้องอืด
นอนไม่หลับ
ผลต่อตับทำให้ระดับ sgot,sgpt
สูงขึ้น ในรายที่แพ้รุนแรง
อาจเกิดไตวาย
ไม่ควรใช้ยานี้ร่วมกับ
erythromycin,cimetidine,antifungal
ขนาดและการใช้ยากลุ่ม
HMGCoAR inhibitors
| ชื่อยาทางเคมี
|
ขนาดยาต่อเม็ด
|
วิธีใช้
|
| Atrovastatin(
Lipitor ) |
10,20 มก
|
5-40 มก วันละครั้ง
|
| Fluvastatin
|
20,40 มก
|
20-40 มก วันละครั้ง
|
| Pravastatin
|
5,10 มก.
|
5-40 มก วันละครั้ง
|
| Simvastatin
( Zocor ) |
5,10,20,40 มก
|
5-40 มก.วันละครั้ง |
-
Fibric acid derivatives [fibrate] ลด
triglyceride
ได้ดีกว่า cholesterol
ยากลุ่ม Fibric acid derivative
| ชื่อยาทางเคมี
|
ขนาดยาต่อเม็ด [มก] |
วิธีใช้
|
| Bezafibrate
|
200
|
200 วันละ 2--3ครั้ง
|
| Bezafibrate Retard
|
400
|
400 วันละครั้ง
|
| Fenofibrate
|
100,300
|
100,300 วันละครั้ง
|
| Micronise fenofibrate
|
200
|
200 วันละครั้ง
|
| Gemfibrozil
|
300,600
|
300,600 วันละ2ครั้ง
|
- Nicotinic acid และ analogueใช้ลด triglyceride
ได้ดีกว่า cholesterol มีอยู่ 2
ชนิดคือ nicotinic acid
ขนสดที่ใช้วันละ500-1000 มก./วันแบ่งให้วันละ3ครั้ง
อีกชนิดคือ acipimox 250มก.วันละ2-3ครั้ง
- Bile acid sequestrants หรือ resinในไทยมีเพียงตัวเดียวคือ
cholestyramineให้ขนาด4-8กัม
ประสิทธิภาพในการลดไขมันของยากลุ่มต่างๆ
จะได้นำแสดงในตารางข้างล่าง
ประสิทธิภาพในการลดไขมันของยากลุ่มต่างๆ
| กลุ่มยาชนิดต่างๆ
|
LDL-Cholesterol [% ที่ลดลง) |
Triglyceride [% ที่ลดลง) |
HDL-Cholesterol [%
ที่เพิ่มขึ้น) |
| HMGCoA inhibitors
|
25-50
|
10-20
|
2-10
|
| Fibric acid derivative
|
10-15
|
35-50
|
10-25
|
| Nicotinic acid
|
10-25
|
25-30
|
10-25
|
| Bile acid[resin]
|
15-30
|
---------
|
---------
|
| Fish oil |
------------ |
20-45 |
0-10 |
การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการดำรงชีวิตเพื่อคุมระดับไขมัน |
ปริมาณอาหารและสัดส่วนที่เหมาะสม
- ไขมันอิ่มตัว น้อยกว่าร้อยละ7ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- ไขมันไม่อิ่มตัว polyunsaturated fat รับได้ร้อยละ10 ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- ไขมันไม่อิ่มตัว monounsaturated รับได้ร้อยละ 20 ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- ไขมันรวม รับได้ร้อยละ25-30
ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- คาร์โบไฮเดรต รับได้ร้อยละ
50-60 ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- ใยอาหาร รับได้
20-30 กรัมต่อวัน
- โปรตีน รับได้ประมาณร้อยละ
15 ของปริมาณแคลอรีทั้งหมด
- โคเลสเตอรอล น้อยกว่า
200มก./วัน
ลดน้ำหนัก
เพิ่มการออกกำลังกาย
|
สรุปหลักการรักษา
- การคัดกรองผู้ป่วยโรคเบาหวาน
ให้ตรวจระดับไขมันอย่างน้อยปีละครั้ง หากมีระดับสูงก็อาจจะต้องตรวจถี่ขึ้น
สำหรับผู้ที่ไขมันดีโดยมีระดับ LDL<100,HDL>50,Triglyceride<150
ให้ตรวจเลือดทุกสองปี
- การรักษาเบื้องต้นให้ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมก่อน โดยการออกกำลังกาย ลดน้ำหนัก
หยุดสูบบุหรี่ รับประทานอาหารที่มีไขมันต่ำ หากไขมันไม่ลงจึงเริ่มใช้ยารักษา
- เป้าหมายของ LDL อยู่ที่ 100 มก%
- ผู้ป่วยโรคเบาหวานที่อายุมากกว่า 40 ปีหากระดับไขมัน CHOLESTEROL มากกว่า
135 มก%ก็ให้ยาลดไขมันเพื่อให้ระดับ LDL ลดลงจากเดิมร้อยละ 30
- หากมีไขมันสูงหลายชนิด
จะเริ่มรักษาไขมัน LDL ก่อนโดยการใช้ยา Statin
- หากระดับ LDL มากกว่า 130 มก.%ก็ให้ยาร่วมกับการออกกำลังกายและการควบคุมอาหาร
- หากระดับ LDL อยู่ระหว่าง 100-129 มก.%ก็ให้คุมอาหารและออกกำลังกาย
- หากระดับ LDL อยู่ระหว่าง 100-129 มก.%และ hdl น้อยกว่า 40 ก็ให้ยาFibric
acid derivative
- เป้าหมายของ
triglyceride<150 HDL>40
กลับหน้าแรก
หน้าเริ่มต้น ภาวะฉุกเฉิน | โรคหัวใจ | โรคความดันโลหิตสูง | โรคไต | โรคตา | โรคปลายประสาทอักเสบ | โรคเบาหวานกับเท้า |